लेख

पोखराको पहिचानः चौतारा, पोखरी र पाटन

सगरमाथाको देश, बुद्धको देश भन्नासाथ नेपाल बुझिए जस्तै पोखराको पनि छुट्टै पहिचान छ, चौतारा, पोखरी र पाटन। प्राचीन कालदेखि नै आनन्ददायक विश्रामस्थलको प्रतीक चौतारा, पोखरा नामाकरणलाई सहयोग पुर्‍याउने पोखरी, विशाल चौर (पाटन) जस्ता क्रीडास्थलले पोखरालाई जीवन्त बनाउँदै आएको छ। यहाँको भूगोल, सौर्न्दर्यता र प्राकृतिक सम्पदा अमूल्य छन्। अन्तर्राष्ट्रिय परिवेशमा यस्ता पर्यावरणीय संयोग कतै जुटेको पाइदैन। वायुलाई शुद्ध गर्ने, सुन्दरता थप्ने… पुरा पढौ

माननीय रवीन्द्र अधिकारीलाई खुल्ला पत्र ?

संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयनमन्त्री रवीन्द्र अधिकारीज्यू, तपाईर्ंसँग आमजनताको जुन अपेक्षा र भरोसा थियो, मन्त्री भएको छोटो समयमा नै त्यसमाथि धेरै नै प्रश्न चिह्नहरू खडा भएका छन्। लोकगायक प्रवीण गुरुङ्को सवारी दुर्घटनालाई लिएर तपाईले त्यतिबेला ठूलो चुनौती र साहसका साथ तत्कालीन शाहज्यादा पारस शाहलाई कारवाहीको चर्को आवाज उठाउनु भएको थियो। राजाको  शासनको बेलामा पारसका विरुद्ध चुर्इक्क बोल्न नसक्ने अवस्थामा तपाईले… पुरा पढौ

राष्ट्रहरु तेस्रो विश्वयुद्ध उन्मुख ?

अहिलेको विश्वमा निकै परिवर्तनहरु भइरहेका छन्। उच्च प्रविधिको विकास सँगै आतंकवादले नयाँ नयाँ प्रयोग गरी राष्ट्रहरुलाई चुनौतीका चाङहरु थपिदिएका छन्। राजनीतिक रुपमा पनि मुलुकहरूको धु्रवीकरण हुने प्रक्रियामा समेत परिवर्तनको आभास देखा पर्दैछ। शीतयुद्धका संभावनालाई नकार्न नसक्ने स्थिति देखापर्दैछ। एक राष्ट्रले अको राष्ट्रको गतिविधिलाई नियाल्ने, चासो दिने र आवश्यक परे हस्तक्षेप गर्ने प्रचलन बढ्दो छ। वाकयुद्धमा कोही मुलुक पनि कोही भन्दा… पुरा पढौ

बजेट कार्यान्वयन र सालतमामी : एक समीक्षा

नेपालमा प्रजातन्त्र आगमनसँगै वि.सं २००८ माघ २१ गते सरकारले प्रशासनको विभिन्न पक्षलाई सुदृढ एवम् सबल बनाउने उद्देश्यअनुरूप विभिन्न ठोस कदम चाल्ने क्रममा सरकारी बजेट प्रणाली लागु गरेको प्रारम्भिक इतिहास छ। स्याहा स्रेस्ता प्रणाली अपनाउँदै आएकोमा २०१८ सालमा नयाँ स्रेस्ता प्रणाली लागु भएको हो। बजेट व्यवस्थाको एक प्रमुख कदम आर्थिक वर्ष २०१३/२०१४ मा प्रारम्भ गरिएको हो। यही वर्षदेखि बजेटलाई साधारण र… पुरा पढौ

मुलुकी (संहिता) ऐन र कार्यान्वयन

कसरी बन्यो नेपालको मुलुकी ऐन ? नेपालको इतिहासमा धर्मशास्त्रहरु जस्तै मनुस्मृति, याज्ञबल्क्यस्मृति, चाणक्य नीति ,कात्यायनस्मृति,नारदस्मृति, शुक्रनीति र कौटील्यको अर्थशास्त्र आदि परम्परागत धर्मसंस्कृतिमा आधारित  कानूनी मान्यताको रुपमा चलनचल्तीमा पछयाउँदै आएको पाइन्छ। धर्ममा आधारित कानूनको पालना गर्न सबै बाध्य थिए धर्मको विरुद्ध जानसक्ने कोही थिएन। धर्मले नै शासन प्रशासान चल्दै आएको थियो। धर्म र धार्र्िर्क विश्वास नै तत्कालीन समयको कानून थियो। १९०३… पुरा पढौ

खुला समाज, सरकारको वक्र दृष्टि

सैनिक शासन, निरङ्कुश राजतन्त्र,र्र् इस्लामिक कट्टर राज्य व्यवस्था तथा एकदलीय कम्युनिष्ट शासन व्यवस्था अवलम्बन गर्ने शासकहरू बन्द समाजमा हुर्र्किने, मौलाउने र फस्टाउने गर्दछन्। लोकतान्त्रिक शासनपद्धत्रि्रति र खुला समाजप्रति उनीहरू जहिले पनि अनास्था प्रकट गर्दछन्। त्यसको हुर्मत काढ्न निरन्तर व्यस्त रहन्छन्। उनीहरू शासकको इच्छाअनुसार नागरिक जीवन संचालित हुनुपर्छ भन्ने मान्यता राख्छन्। विपक्षी विचार र सङ्गठनप्रति सधैँ असहिष्णु व्यवहार निरन्तर जारी राख्दछन्।… पुरा पढौ

पूरा हुँदैछन् नेपालीका आकांक्षाहरु

आजभोलि जताततै नयाँ योजनाहरु, कार्यक्रमहरु घोषणा हुँदैछन्-  नेपाली जनताको मनको कुरा बुझेरै होला सरकारमा बस्नेहरुले १०० दिने कार्यक्रम, वाषिर्क योजनाहरु, ठूला आयोजनाहरु बारे खुलेर नै सार्वजनिक रुपमा व्यक्त गरेका छन् । त्यसैले धेरै पहिलेदेखि आशा गरिएको कुरालाई निक्योर्लमा पुर्‍याउन २/२ बहुमत प्राप्त स्थायी सरकार कम्मर कसेर लाग्ने छ । किनभने अब वहानावाजी नचल्ने नै भयो- घरी घरी सरकार फेरिने प्रक्रिया नहुने भयो,… पुरा पढौ

व्यावहारिक जीवनमा अहिंसाको महत्व

हिंसा नगर्नु नै अहिंसा हो। हिंसा भन्नाले शारीरिक र मानसिक रुपले कुनै पनि प्राणीलाई  दुख नदिनु हो। सामान्यत कुनै प्राणीको हत्या नगर्नुलाई  अहिंसा मान्ने गरिएकोछ। तर अहिंसाको परिभाषा त्यतिमात्रमा सीमित छैन। कुनै प्राणीलाई शारीरिक र मानसिक रुपमा आघात पुर्‍याउनु पनि हिंसा मानिन्छ। हाम्रो बोलि  व्यबहार र चालचलन तथा संस्कारले अन्य प्राणीलाई दुःख हुन्छ भने त्यसलाई पनि हिंसाको  अ· मान्नु पर्ने… पुरा पढौ

रातो रगतमा कालो ‘सिण्डिकेट’

बाल्यकाल देखि सुनिँदै आएको नारा मध्येको एक नारा हो - रक्तदान जीवन दान ! जीवनमा गर्ने मध्ये सबैभन्दा पुण्यको दान भनेकै रक्तदान हो रे। यी र यस्ता इमोसनल स्लोगन दिएर नेपाल सरकारमा पकड जमाउन सफल एक एन. जि. ओÞ -नेपाल रेडक्रस सोसाइटी) ले गाउँ, शहर, पहाड, पर्वत, हिमाल, तराई, विद्यालय, कलेज विभिन्न कार्यालयहरुमा वर्षको एक पटक रक्तदान गर्न चिल्ला मीठा… पुरा पढौ

एसएलसी : फेरियो रुप, फेरिएन सार

३ वर्ष यताबाट एसएलसी हट्यो, इसइइ लागू भयो।  पातीलाई चिनी भनियोस वा चिनीलाई पाती, रुपमा फरक परेपनि सार उस्तै हो। पाती नाम  हुँदैमा चिनीले आफ्नो स्वाद तीतो बनाउँदैन न त  चिनी भन्दैमा पाती गुलियो हुन्छ। यस्तै हालतमा उहिलेको एसएलसी अहिलेको एसइइमा फेरिएको छ। लेटरग्रेडिङ लागू भएपछि फेल भइदैन भन्ने सन्देशले हाम्र्रो शिक्षाको स्तर प्रतिवर्ष खस्कँदो देखिन्छ। नो फेल भनियो तर… पुरा पढौ