लेख

पाखण्डीको भेट : दामको खेल-राष्ट्रियतामाथि झेल

दामको खेल : राष्ट्रियतामाथि झेल : युनिभर्सल पिस फेडरेसनको काठमाडौं समिटमा यशुको धर्म अवतार बताउने हक जाहन मुनले प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीलाई एक लाख डलर पुरस्कार दिइन्। यो एक संकेत हो। एउटा सरकार प्रमुखलाई एक लाख डलर। कुनै ठूलो धनराशी होइन। अंग्रेजीमा भनिने-एउटा टोकन मनि हो-यो। यसको अर्थ भने अलि ठूलो छ। ‘हाम्रो वफादारी गर्दै गर, तिमीलाई आगामी निर्वाचनमा दामको… पुरा पढौ

महिला हिंसा विरुद्धको दिवस

विश्वमा आजभन्दा झण्डै ६० वर्षपछिको ल्याटिन अमेरिकाको डोमेनिकन गणराज्यका मिरावल परिवारका तीन दिदीबहिनी (पेटि्रया, मिनर्मी र मारिया) को तत्कालीन निरंकुश तानाशाही सरकारले निर्मम हत्या गरेको थियो। त्यसको विरोधमा त्यहाँका जनताले नोभेम्बर २५ को दिनलाई लिङ्गका आधारमा महिला विरुद्ध गरिएको राजनीतिक हिंसाको विरोध गर्न दिवसका रूपमा मनाउन थालेका हुन्। पछि त्यसलाई सन १९९९ डिसेम्बर १७ मा संयक्त राष्ट्रसंघको महासभाले २५ नोभेम्वरलाई… पुरा पढौ

नेपालमा संघीयता

आजभोलि संयुक्त राष्ट्रसंघमा १९२ मुलुकहरू सदस्य रहेका छन्। ती मध्ये २८ ओटा देशहरूमा संघीय व्यवस्था रहेकोमा नेपाल थपिए पछि २९ देश भएका छन्। सवभन्दा पहिला संघीय व्यवस्था स्वीजरल्याण्डमा लागू भएको हो। आन्तरिक द्धन्द र गृह युद्ध पछि सन् १८४८ देखि अमेरिकामा संघीय ढाँचाको संविधान बनेको हो। त्यस पछि क्रमशः संघीय व्यवस्था अपनाउने मुलुकको संख्या बढ्दै गएको हो। संघीयता अपनाउने धेरै… पुरा पढौ

त्याग शिरोमणि महर्षि दधीचि

वैदिक वाङमय भित्रका इतिहास, पुराण तथा उपनिषद समेतका शास्त्रहरुले मानव जीवनमा परोपकार, दान एवं त्यागका अद्भूत अद्भूत चरित्रका कथाहरु प्रस्तुत गरेका छन्। यी कथाहरुले स्वहितलाई भन्दा परहितमै महत्व दिने र त्यसैमा रमाउन खोज्ने हाम्रो वैदिक परम्परा र संस्कृति हो भन्ने कुरोलाई उजागर गर्दछन्। परहित कै लागि  आफनो प्राणसम्म त्याग्न पछि नपर्ने केही उज्वल नक्षत्रहरु मध्येका एक हुन् त्याग शिरोमणि महर्षि… पुरा पढौ

सामाजिक सुरक्षा भत्ता र मेरो गाउँको बाटो

देश नयाँ युगको शुरुआतमा छ। आम नागरिकको अपेक्षा धेरै छन्। तीनै तहको निर्वाचन सम्पन्न भए पछि देशले नयाँ काँचुली फेर्ने तरखरमा छ। स्थानीय प्रदेश र संघको अधिकारका सीमारेखा संविधानमा कोरिएका छन्। तीन तहका सरकारहरू हाम्रै सामु छन्। सिंहदरबारको अधिकार गाउँमा धेरै पटक उच्चारण भए यी शब्दहरू। धेरै ठाउँमा लेखिए, भनिए तर अझै पनि सिंहदरबारको अधिकार गाउँमा पुगेन्। कोही भन्छन सिंह… पुरा पढौ

संघीयतामा अपाङ्गता भएका व्यक्तिको सशक्तिकरण

मंसिर महिनाको १७ गते अग्रेजी महिनाको डिसेम्वर ३ तारिकका दिनलाइ नेपालले पनि अन्तराष्ट्रिय अपाङ्ग दिवशको रूपमा मनाउदै आइरहेको छ। "अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूको सशक्तिकरण तथा समावेशीता र समानताको सुनिश्चितता" भन्ने मूल नाराका साथ यसपटकको २७ औ अन्तराष्ट्रिय अपाङ्ग दिवस मनाइँदै छ। अपाङ्गता भएर जन्मनु कुनै अपराध होइन। यो कुनै पापको कारणले हुने पनि होइन। तर, यो  सवालमा भन्नु पर्दा समाजले हेर्ने… पुरा पढौ

खै के भनौं नभनौं ?

आज भोली आम नागरिकहरु चाखलाग्दो समाचार सुन्न पाइरहेका छन्। त्योभन्दा राम्रो खवर यसपटक नेपालको धानबाली मौसमको कारणले असाध्य उत्साहजनक उत्पादन भएको सरकारी सूत्र बताइरहेका छन्। त्यसैले गत वर्षभन्दा कम मात्रामा धान र चामल बाहिरबाट आयात गर्नुपर्ने स्थिति हुने अनुमान गर्न सक्छौं। यसरी नै अन्य कृषि उत्पादनहरु खासगरी चिया, कफी, जुट, फलफूल, दुग्धपदार्थ, मासुजन्य पदार्थ, अलैंची, अम्रिसो, फूल र जडिबुटीको उत्पादनमा… पुरा पढौ

निन्द्रा, मुटु र मस्तिष्क

अनुसन्धानकर्ता वैज्ञानिकहरूले भनेका छन्- निन्द्रामा शरीरका सबै अङ्गहरूले आराम गर्छन्, तर मुटु र मस्तिष्कले गर्दैनन्। काम गरिरहेका हुन्छन्। मेरो अवलोकन, अध्ययन, अनुभूति र अनुसन्धानबाट यो तथ्य प्रमाणित भएको छ। उक्त भनाइको ‘आराम’ शब्दलाई विश्लेषण र विवेचना गरी, सबै जिज्ञासुहरूको लाभ (फायदा) को लागि यहाँ संक्षेपमा प्रस्तुत गर्न प्रयत्न गरेको  छु। मेरो उपरोक्त चार ‘अ’ बाट प्राप्त भएको उपलब्धि अनुसार सबभन्दा… पुरा पढौ

निर्मलालाई न्याय

यतिबेला निर्मला पन्त राष्ट्रकै चेली बनेर सबैको करुणाकी पात्र बनेकी छन्। मान्छेहरुको भिडमा एउटी निर्मला हराउनु वा थपिनुले खासै अर्थ राख्दैन। तर अमानवीय, क्रूर तथा फिल्मी शैलीमा भएको उनको बलात्कार र त्यसपछिको हत्याका कारण आज मरेर पनि निर्मला हरेकको मानसपटलमा छन्। यहाँ बलात्कारी र हत्याराहरु  मनुपथ्यो  बाँचेका छन, बाच्नुपर्ने निर्मलाहरु मरेका छन्। यतिबेला मारिएकी निर्मला अब ब्युँतन्नन् थाहा छ तर… पुरा पढौ

आरोग्यता

पश्येम शरदः शतं जीवेम शरदः शतः श्रृणुयाम शरदः शतं प्र ब्रवाम शरदः शतमदीनाः स्याम शरदः शतं भुयश्च शरदः शतात् (यजुर्वेद ३६/२३)। सय वर्षसम्म देख्न पाऔं, सय वर्षसम्म जीउन पाऔं, सय वर्षसम्म  सुन्न सकौं, सय वर्षसम्म बोल्ने शक्ति होस्, सय वर्षसम्म दीनदशा नलागोस्। यजुर्वेदमा उल्लेखित आरोग्य रहने स्वास्थ्य सूत्रले सय वर्ष बाँच्ने सन्देश दिएको पाइन्छ। आजको यस युगमा दीर्घजीवनका बारेमा धेरै… पुरा पढौ