लेख

स्थानीय तहको निर्वाचन : लोकतन्त्रको सौन्दर्य

‘यो जित कसको -' जनताको !’ नारा उर्लिन थालेका छन्। पार्टीा झण्डाहरु सँगै ठूल्ठूला राष्ट्रिय झण्डा बोकिएका छन्। लोकतन्त्रको सौन्दर्य यही हो कि आशाको त्यान्द्रो जाग्छ। जुलुसमा मिसिनु र हावामा हात उफारेर छाती तन्काउनु मन लाग्छ। निराशाले थिचिएर कुच्च परेकाहरु पनि उच्च आकांक्षाले द्रवित हुन्छन्। अनुहारमा चमक आउँछ। पराजित पार्टीको भोटर विजयीको अबीर घसेर स्यालभाका मिलाउँछ। जित्नेले सुनको लुर्को लाउँछ,… पुरा पढौ

संघीयतामा शिक्षा

सन्दर्भ शिक्षा देश विकासको मेरुदण्ड हो। शिक्षा मुलुकको सामाजिक, शैक्षिक, आर्थिक, राजनीतिक, सांस्कृतिक, धार्मिक र वैज्ञानिक क्षेत्रमा ल्याउने परिवर्तनको बाहक पनि हो। शिक्षाको विकास विना तत्तत क्षेत्रको विकास हुने कल्पना गर्न सकिँदैन। मानव विकासको सूचकांकमा गास, बास, कपासको व्यवस्थापछि शिक्षा र स्वास्थ्य आधारभूत आवश्यकतामध्येका प्रमुख अवयव हुन्। शिक्षाको क्षेत्रमा नेपालमा प्रजातन्त्र स्थापनापश्चात् मात्र योजनाबद्ध रूपमा अघि बढ्न थालेको हो विगत… पुरा पढौ

वनस्पतिमा तापक्रमको प्रभाव

लामो समयदेखि वैज्ञानिकहरुले गरेका अनुसन्धानअनुसार पृथ्वीको तापक्रम क्रमशः बढ्दै छ। कसैले यसलाई विश्वव्यापी उष्णता नाम दिएका छन् भने कसैले जलवायु परिवर्तन। जसले जे भने पनि यो वातावरणसित सम्बन्धित छ। विश्वमा सर्वाधिक चर्चा हुने विषय यही हो। सूर्यको तापक्रम भने एकनासको छ तर ऋतुअनुसार पृथ्वीको गति, सूर्यसँगको निकटता र दूरीका कारणले पृथ्वीको तातोपन केही घटबढ छ। यसबाहेक मानवीय गतिविधिका कारण पनि… पुरा पढौ

मदन आश्रति हत्याकाण्डको रहस्य

म्ाौसम धुम्मिएको थियो। आकाशमा काला बादलहरु म्ाडारी रहेका थिए। झमझम पानी परिरहेको थियो। यस्तो लाग्थ्यो की प्रकृति नै रोइरहेको थियो। वि.सं. २०५० साल जेष्ठ ३ गतेको साँझ ठीक त्यसबेला नेकपा एमालेका महासचिव मदन भण्डारी र जीवराज आश्रति दासढुँङ्गा जीप दुर्घटनामा परेको दुखद खबर सनसनी पूर्ण्ा भएर सर्बत्र फैलियो। तर दूर्घटनाको पुष्टि भने हुन सकिरहेको थिएन। यस्तो दुखद समाचारले मानिसहरुलाई महाभयंकर… पुरा पढौ

महिला हिंसा सम्बन्धी अन्तर्राष्ट्रिय र नेपालको अवस्था

उन्नाईसौं शताब्दीको शुरु देखि महिलाहरु प्रति गरिने अमानवीय व्यवहार विरुद्ध संघर्ष शुरु गरेका र क्रमशः विभिन्न देशमा महिलाहरुले मताधिकार प्राप्त गरेका थिए । महिला उपर हुने यातना, हिंसा, भु्रणहत्या, वालिका हत्या, वलात्कार वाल विवाह, वहुविवाह, अपहरण तस्करी बेचविखन, महिलाहरुमा आई पर्ने कठिनाईबारे चेतना जगाउन, महिला मानव अधिकारलाई विश्वव्यापी वनाउन, महिलाहरु प्रति गरिने सवै प्रकारका भेदभाव अन्त्य गर्नका निमित्त सं.रा.संघ महासभाद्वारा महिला… पुरा पढौ

राजनीति र हामी

राजनीति राज्यको नीति हो। राज्य, गर्ने साधन हो। राज्यको आकार र संरचना राजनीतिले नै तय गर्छ। युवामा देश देखिन्छ, बालबालिकामा बुझिन्छ। महिलाको अनुहारमा देश झल्किन्छ। वृद्धका गालामा देशका सिमाना भेटिन्छ। यस्तै-यस्तै धेरै ठाउँमा देश भेटिन्छ। देश भेटाउने र छाम्ने माध्यम नै राजनीति हो। धर्म अफिम हो भनेको सुनिन्थ्यो तर आजकल राजनीतिमा अफिम लागेको देखिन्छ। घरनीति नबुझेकाले राजनीतिको गफ गर्दा हाँसो… पुरा पढौ

शाक्यमुनि बुद्ध र हामी नेपाली

शाक्यमुनि बुद्ध जस्तो महिमान्वित व्यक्ति विश्वमा विरलै जन्मन्छन्। यस्ता महामनाको हाम्रो देशमा जन्महुनु अपरिमीत गौरवको कुरा हो। तर प्रश्न के छ भने बुद्धलाई हाम्रो राष्ट्रिय जीवनमा हामीले कति स्थान दिएका छौं - हाम्रो मुलुकको यस भूमिका जन्मेर हामीलाई गौरवान्वित गराएका, अनुगृहित गरेका बुद्ध प्रति हामीले कति कृतज्ञताको भाव देखाएका छौं - प्रत्येक वर्ष बैशाख पूणिर्माको दिन बुद्धजयन्ति त मनाईन्छ तर… पुरा पढौ

वैशाख पूणिर्मा अर्थात् बुद्ध पूणिर्मा

हरेक तिथि आ-आफ्नै महत्त्व हुन्छन्। अझ वैशाख महिनामा पर्ने यो पूणिर्मा तिथि बौद्ध दर्शनसित जोडिएको छ। भारतीय पञ्चाङगमा पनि बुद्ध पूणिर्माको अभिलेख छ। २५ सय वर्ष अघि भगवान गौतम बुद्धद्वारा प्रवर्तित पन्थ विश्वकै ठूलो तेस्रो धार्मिक समूह हो। बौद्ध धर्मको पञ्चशील र शान्तिको कामनालाई संयुक्त राष्ट्रले पनि विधिवत अंगीकार गरिसकेको छ। वैशाख पूणिर्मामा तीन वटा घटना संयोगवश मिल्न गएको छः… पुरा पढौ

नेपाली काँग्रेस र चन्द्रावती पौडेलको आँसु

चन्द्रावती पौडेल त्यति चर्चित नाम होइन। उनी एउटा सामुदायिक विद्यालयकी शिक्षिका हुन्। म ट्रान्सपरेन्सी इन्टरनेशनल पोखरा च्याप्टरमा रहेदेखि उनीसँग चिनजान भएको थियो। कुनै छलछाम र आडम्बर विना निष्ठापूर्वक उनी संस्थामा सक्रिय थिइन्। म टि.आई. पोखरा च्याप्टरको अध्यक्ष रहँदा पनि उनी कार्यसमितिमै रहेर सक्रिय रहेकी थिइन्। मैले चन्द्रावतीलाई पनि चिनेको थिएँ र रामजी बादललाई पनि चिनेको थिएँ। रामजी बादललाई पृथ्वीनारायण क्याम्पसमा… पुरा पढौ

आँधीखोलाले खोजेको नेतृत्व

मेरो गाउँपालिकाको नाम आँधीखोला गाउँपालिका हो। साविकका छ वटा गाविसहरु सेतीदोभान, फापरथुम, चिलाउनेबास, विचारी चौतारा, वाङसिङ र पञ्चमूल मिलेर बनेको यो गाउँपालिकाको नामकरण अन्धाअन्धीबाट सुरु हुने आँधीखोलाका आधारमा गरिएको छ। आँधीखोलाले आफ्नो उत्पत्तिकालदेखि आजसम्म थुप्रै चुनौतीहरु सामना गर्दै आएको छ। आँधीखोलाको विकास र परिवर्तनका नाममा धेरै नेता, कार्यकर्ताहरु,  एनजिओ, आईएनजिओहरु जन्मे तर आँधीखोलाको मुहार कहिल्यै फेरिएन। बरु यसको नाम जपेर… पुरा पढौ