लेख

महाभारतकी नारीपात्र अम्बा र नारी स्वतन्त्रताको संघर्ष

गत महिनाको अन्तिम शुक्रवार मैले महाभारत युद्धका नायक श्रीकृष्णको सम्बन्धमा केही लेखेको थिएँ। अहिले अन्तर्राष्ट्रिय नारी दिवसको सर्न्दर्भसँग जोडेर महाभारतको एउटा नारीपात्रका सम्बन्धमा केही लेख्दैछु। अक्सर महाभारतका नारीपात्र भन्दासाथ द्रौपदी, कुन्ती वा गाँन्धारीकाबारे चर्चा हुन्छ। 'पुराणका नारी पात्रहरु’ लेख्ने विदुषीले पनि यसै सम्बन्धमा कलम चलाएको पाइन्छ। मानिसहरु अम्बालाई बिर्सन्छन् वा उनको स्वाभिमान, इमान र संघर्षलाई कम आँक्छन्। वास्तवमा नारी अस्मिता… पुरा पढौ

नैतिक बल प्रदायक ऐतिहासिक ग्रन्थः पुराण

जनज्रि्रोमा झुण्डिएको पुराण शब्दको सीधा अर्थ हुन्छ- पुरानो अर्थात् प्राचीन। यो सनातन हिन्दूहरुको  पुरानो मानिने ग्रन्थ हो। महाभारत प्रसिद्ध महाकाव्य हो। यिनको उद्देश्य वेदको सिद्धान्त र स्मृतिका नियमहरुलाई इतिहास र आख्यानहरुद्वारा स्रोता तथा पाठकहरुलाई प्रभाव पार्नु हो। महाभारतमा लामाछोटा कथा, आख्यान, संवाद, प्रवचन र उपदेशहरु छन्। वेदको रचना अनादि र अपौरुषेय (मौलिक लेखक नभएको तर सुनिदैं आइएको) छ। पुराण ग्रन्थ… पुरा पढौ

प्रदेश नं. चार : चौतर्फी विकासको दपण

वी.पी कोइरालाको नेतृत्वमा नेपाली काङग्रेसले १०४ वषीय जहानिया राणा शासनको अन्त्य गरी आधुनिक राज्यको परिकल्पना गर्दै शुरू गरिएको सशस्त्र आन्दोलन, २०३६ को जनमत सङग्रह, २०४२ को सत्याग्रह,२०४६ को पञ्चायत बिरुद्धको आन्दोलन, २०५९ को राजाको शाही कदम बिरुद्धको आन्दोलन र २०६२ र ६३ को जनआन्दोलन हुदै प्रजातन्त्र स्थापना भएको ६७ बर्षपछि नयाँ संविधानतः अहिलेको लोकतान्त्रिक संघीय गणतन्त्रसम्म देश आइपुगेको छ। संविधान… पुरा पढौ

मृत्यु संस्कार – आजको सर्न्दर्भमा

मृत्यु एक शाश्वत सत्य हो। यसलाई कसैले नकार्न सक्दैन। परिवारको कुनै सदस्यको देहान्त भएमा परिवारजन शोक संप्तत हुन्छन्। कुनै व्यक्ति दिवंगत भएमा उनका नातेदार, इष्टमित्र तथा शुभचिन्तकहरु मृतकका घरमा भेला भई परिवालाई सान्त्वना दिने र दिवंगत आत्माको चिर शान्तिको कामना गर्नु हामी हिन्दु धर्मावलम्वीहरुको नियमित प्रकृया भएको छ। अजभोलि यसरी भेला भएका आफन्त तथा शुभेच्छुकहरुको चर्चा खासगरी २ वटा विषयमा… पुरा पढौ

नवीन अभ्यासमा जुट्दै प्रदेश सभा

सरकार यतिखेर प्रदेश तथा संघीय सांसदहरुको सुविधा तोक्न लागेको छ। संघीयता हाम्रा सर्न्दर्भमा नितान्त नयाँ व्यवस्था भएको र यसको दीघकालीन व्यवस्थापन नै अहिलेका लागि सबैभन्दा चूनौतीको विषय बनेर आएको छ। संघीय संसदको अभ्यासमा लागेका हाम्रा लागि शुरुमा जब प्रदेश सभाको चुनाब सकियो ,यसको संरचनाका बारेमा नै अन्यमनस्क हुनुपर्ने अवस्था देखियो। विभिन्न ऐन,कानूनहरुका अभावमा प्रदेश सभाको अधिवेशन बस्नुपर्ने अवस्था सहज थिएन।… पुरा पढौ

खाँचो लुम्बिनी जोगाऔं अभियानको

बुद्ध नेपालमा जन्मेका हुन् : यही १९ गते शनिवार काठमाडौंको टुँडिखेलमा हजारौं मानिसहरु भेला भई 'धम्मपद’ सामूहिक वाचन गरिँदैछ। उपस्थितिको लागि साहित्यकार एवं प्रसिद्ध चिकित्सक डा भोला रिजाल, सिनेनायक राजेश हमाल लगायतका दर्जनौ विशिष्ट ख्यात्रि्राप्त व्यक्तिहरुको सक्रिय आहृवान रहेको यस स्तुत्य कार्यको सफलता सबै नेपालीको गौरवको विषय हो। यो महा जनभेलाको मूल उद्देश्य-शाक्यमुनि बुद्ध नेपालमा जन्मेका हुन् भन्ने सन्देश विश्वभर… पुरा पढौ

रूमलिएको प्रदेशका आकांक्षी

मुलुक लोकतान्त्रिक गणतन्त्रात्मक राज्यमा प्रवेश गरे लगत्तै असीमित खुसीयाली सडकमा पोखिए, गगनभेदी नारासँगसँगै राजनीतिक स्वरुप क्रमशः फेरिए। राज्यले कोल्टो फेर्न थाल्यो। ढिलै भए पनि संविधान बन्यो, पटकपटक सरकार फेरिए। चुनावी प्रक्रियाबाटै स्थानीय तह र प्रदेश तहले जनप्रतिनिधि प्राप्त गर्‍यो। अहिले गाउँपालिका, नगरपालिका र महानगरपालिकाका माहौल नै बेग्लै देखिएको छ। जनप्रतिनिधिका अघिपछि भीड छ, उनीहरु यतिखेर कार्यक्रम, मिटिङमा व्यस्त छन्। अझै… पुरा पढौ

राष्ट्र निर्माणको मूल प्रवाहमा नेपाली महिलाहरु

जो जसले जस्तो सुकै कुरा गरेतापनि अहिलेको नेपालको आवश्यकता भनेको समावेशी विकास हो। समाजका सबै वर्गका लागि अवसरहरुमा समान पहुँचको सुनिश्चितता सृजना गर्न सक्नु नै समावेशी विकास हो। जब समाजका सबै सदस्यको राष्ट्र निर्माणमा गच्छे अनुसारको योगदान रहन्छ र त्यसबाट प्राप्त हुने परिणामप्रति सबै समानुपातिक रुपमा भागिदारी हुन्छ  तब देशमा समानता र समावेशीकरण सुनिश्चित भएको ठानिन्छ। नेपालमा जतिपनि राजनैतिक परिवर्तनहरु… पुरा पढौ

प्र.म. ओलीका चुनौती, अवसर र अपेक्षा

नेकपा एमालेका अध्यक्ष केपी शर्मा ओली प्रतिनिधि सभाका २७५ सांसदहरु मध्ये १७४ को समर्थनमा दोस्रो पटक यही ३ फागुन २०७४ मा प्रधानमन्त्री नियुक्त भएका छन्। सङ्क्षिप्त मन्त्री मण्डल सहित सत्तारोहण गरेका उनले यसै साता आफ्नो सरकारको पूर्णता दिने गरी भित्री तयारी अगाडि बढाएका छन्। झण्डै २० महिनापछि पुनः सत्तारोहण गरेका ओली पहिलो पटक प्रधानन्त्री छँदा "आफू राष्ट्र र रजनताको अधिकतम… पुरा पढौ

रामघाट तीर्थको अस्तित्व संकटमा

पोखरा लेखनाथ महानगरपालिका वडा नं. ११ र ९ मा पर्ने रामघाट तीर्थमा तीन घाटहरु पर्दछन्। ११ मा दक्षिणतर्फ रामघाट र उत्तरतर्फ तुलसीघाट नदीपूर्व पर्छन् भने पश्चिम तर्फ वडा नम्बर ९ मा दक्षिण शान्तिघाट र उत्तर तर्फ वडा नं. ९ रामघाट गरी चार घाटहरु रहेका छन्। काठमाडौँको पशुपति आर्यघाट जस्तै पोखराको रामघाट पनि एउटा प्रसिद्ध तीर्थस्थल हो। त्रेता युगमा भगवान् राम… पुरा पढौ