लेख

लेखनाथका सडक व्यापारीः गरिबीबाट उन्मुक्तिकै प्रयासमा

संयुक्त राष्ट्रसङ्घले दैनिक प्रतिव्यक्ति आम्दानी अमेरिकी डलर १.२५ भन्दा कम हुनेहरूलाई गरिब भनेको छ। हालैको विनिमय दरलाई आधार मान्दा, दैनिक प्रतिव्यक्ति आम्दानी नेपाली रूपैयाँ १२०.२१ हुनुपर्ने हुन्छ। अर्थात वाषिर्क प्रतिव्यक्ति आम्दानी रु. ४३,८७७ हुनुपर्छ भने मासिक आम्दानी रु.३,६५६ हुन आवश्यक देखिन्छ। तर, गत २०६९ साल पुस २७ देखि २९ गतेसम्म लेखनाथका विजयपुर, बुढीबजार, अघौर्ंचोक, डाँडाकोनाक, तालचोक, भण्डारढिक, गगनगौंडा, तल्लो गगनगौंडा,… पुरा पढौ

नेपालमा पुस्तकालय र पुस्तकालय तथा सूचना व्यवस्थापन निदर्शिका २०६९

नेपालमा पुस्तकालयको इतिहास हेर्दा पृथ्वीनारायाणशाह ले काठमाडौ उपत्यकामा नेपालको राजधानी कायम गरी स्थानान्तरण भए पछि विभिन्न स्थानमा छरिएर रहेका हस्तलिखित सामग्री सड्ढलन गराई हनुमान ढोका दरवारमा जैसी कोठाको नामबाट राखिएबाट संस्थागत रूपमा पुस्तकालयको रूपमा प्रयोग नभए पनि थालनी भएको मानिन्छ तथापि यसलाई विधिवत रूपमा गीवाणयुद्ध विक्रम शाहले विक्रम सम्वत् १८६९ भाद्र १५ गते 'पुस्तक चिताई तहविल’ स्थापनाका लागि जारी गरेको… पुरा पढौ

कहिलेकाहीँ कानुन तोड्दा पनि आनन्द आउने रहेछ !

कुनै एक जना अमेरिकी विद्वानले कहीँ भनेका थिए रे : 'कानुन भनेको माकुराको जालो हो, बलियाहरू त्यसलाई च्यातेर अगाडि बढ्छन्, कमजोर साना किराहरू मात्र त्यसमा फास्ने गर्दछन्। हुन त कहिलेसम्म हो कुन्नि तर आज मलाई आफू बलियो भएको बोध भएको छ र पश्चाताप लाग्नु सट्टा बरु आनन्दानुभूति महसुस गरेको छु। कुनै पनि निकायले कानुन परिवर्तन गर्दा सरोकारवाला जनतालाई जानकारी दिनपर्छ… पुरा पढौ

प्रजातन्त्रमा अराजकतन्त्रको प्रवेश

कुनै बेला प्रजातन्त्रका लागि अनिवार्य मानिएका र जनताले सम्मानपूर्वक हेरेका कतिपय सङ्घ, सङ्गठन, संस्था अहिले प्रजातन्त्रका लागि घाँडो सावित हुन थालेका छन्। जस्तैः स्कुल क्याम्पसमा गठन गरिने विद्यार्थीका सङ्घसङ्गठन, शिक्षकका सङ्घसङ्गठन, कर्मचारीका सङ्घसङ्गठन आदि। यी सङ्घसङ्गठनले देशमा प्रजातन्त्र स्थापना गर्न र निरड्ढुश शासनसत्तालाई घुँडा टेकाउने कार्यमा त्यो बेला गतिलै काम गरेको थियो। उबेला यिनको ठूलो  ठूलो इज्जत थियो। उनका कामको… पुरा पढौ

दैविक प्रकोप : पूर्वसतर्कता र पीडितको पुनस्र्थापना

पूर्व अनुमान तथा जानकारी नभई अकस्मात् थाहा नै नभई प्राकृतिबाट हुने घटनालाई हामी दैविक प्रकोप भनेर बुझ्दछौ। यस्ता प्रकोप कहाँ, कतिबेला र कहिले हुन्छ भनेर भन्न सकिँदैन र विभिन्न तरिकाबाट यस्ता दुःखदायी घटना हुने गरेका छन्। कहि बाढी पहिरो, हिउँपहिरो, भूकम्प, नदि कटान, भूकम्प, हावाहुरी, ज्वारभाट, सामुद्रिक छाल, चट्याङ्, धर्ती फाट्ने, जमिन भासिने आदि माध्यमबाट दैविक प्रकोप हुने गरेको छ।… पुरा पढौ

असार राष्ट्रिय महिना हो ?

असार नेपालको राष्ट्रिय महिना हो। यो महिना सि·ो राष्ट्रका लागि महत्त्वपूर्णको छ। तैपनि यसै महिनालाई केही बर्लुके पण्डितहरू सारहीनको, र्व्यर्थको वा बेकम्माको भन्ने अर्थमा प्रयोग गरिदिन्छन् र प्वाक्क भनिदिन्छन्ः- असारको अर्थ बेसार हो। यो अर्थ लगाइ शब्दहरू अनेकार्थी पनि हुन्छन् भन्ने नबुझ्ने अबुझ पण्डितहरूको हो। तपाइँ भन्नुहोला नेपालीहरूलाई विपरीतार्थक शब्दहरूको प्रयोग गर्ने बानी नै परेको छ। अन्यथा यिनीहरूले एउटा हात… पुरा पढौ

असार र असारे पन्ध्र

न बाहिर बोक्रो न भित्र खोक्रो गुलियो कसार पूर्वको ढोका खोलेर हेर्दा लाएछ असार। वर्षा ऋतुको वषिर्लो र भरिलो महिना असार हो। यस महिनामा गर्मी बढ्छ। आकाशमा बादलु चढ्छ। कालो बादलुले पानीका सेता र शीताला थोपाहरू खसाउने गर्छ। कृषि कर्म र नेपाली जनजीवनका मसिना मर्मसँग असारको सम्बन्ध गाँसिएको छ। आँखा र आँशु अनि नङ र मासुको जस्तै गरेर। यही महिनामा… पुरा पढौ

तोकिएको समयमा निर्वाचन हुन नसके मुलुक सर्वसत्तावादतर्फ उन्मुख

२०७० साल असारभित्रै संविधानसभाको निर्वाचन गर्ने भनी निर्मित भएको सरकारले ०७० जेठ ३१ गते मात्र २०७०को मङ्सिर ४ गते संविधानसभाको निर्वाचन गर्ने मिति घोषणा गरेको छ। थ्रेस होल्ड राख्ने नराख्ने फौजदारी अभियोग लागेकालाई निर्वाचनमा उम्मेदवार हुन दिने नदिने भन्ने सम्बन्धमा एमाओवादी नेपाली काङ्ग्रेस, एमाले र मधेसी मोर्चाका बीचमा परस्पर द्वन्द भइ सहमति जुट्न नसकेपछि ४ पार्टीको शीर्षस्थ नेतृत्वले निर्वाचन कानुन… पुरा पढौ

सत्तामोह तथा धनप्राप्तिको खेल

यो देश नेपालमा राणाले १०४ वर्ष शासन गरे, त्यस्तै शाह वंशले २३८ वर्ष शासन चलाए। २०६३ मा देशमा गणतन्त्रिक, लोकतन्त्र आयो, तर कागजीरूपमा मात्र सीमित भयो, नेपाली जनताले यसको फल चाख्न पाएनन् यहाँनेर  मलाई एउटा उखानको याद आयो। एउटा बच्चाले  आमासँग भनेछ-'आमा, आमा बाबा आए। आमाको प्रतिउत्तर आयो-'बाबा आए त मलाई आए तँलाई के आए।’ त्यस्तै जस्तो सबै आजसम्म जनताले… पुरा पढौ

क्यासिनो बन्दै छ, कुखुरापालन व्यवसाय

नेपाल आज अत्यन्त जटिल परिस्थितिमा गुज्रिरहेको छ । सत्तामा रहने र सत्ताकै लागि मरिहत्ते गर्नेहरु त्यसैमा रुमलिरहेका छन् । देशको अवस्थाबारे कसैलाई चासो र चिन्ता छैन । आज देशमा देशका नागरिकहरु कुन अवस्थामा छन्, कसैलाई अत्तोपत्तो छैन । कसैलाई चासोको विषय पनि बनिरहेको छैन । देशका अधिकांश युवायुवतीहरु विदेश पलायन हुनेक्रम जारी छ । विभिन्न खाडी मुलुकहरुमा प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्षरुपमा पुगेका हुन्छन् । त्यहाँ हाम्रा अत्यन्त अनुशासित… पुरा पढौ