लेख

सम्झनामा कवि भूपि

सुब्बा हितमान शेरचन र पद्म कुमारी शेरचनको परिवार थाकखोलाका नामुद धनी व्यापारी थिए। उनको व्यापार थाकखोलाबाट पोखरा, बुटवल, भैरहवा हुँदै नौतनासम्म फैलिएको थियो। तिनैका कोखबाट भूपेन्द्रमान शेरचनको जन्म भएको हो। धौलागिरिको काखमा मुस्ताङ जिल्लाको थाक टुकुचेमा वि.सं. १९९२ साल पुस महिनामा जन्मिएका हुन् भूपेन्द्रमान शेरचन। हितमान शेरचनका चार भाइ छोरामध्ये अन्तिम सन्तान भनेका नै भूपेन्द्रमान हुन्। चार छोरा भइसकेपछि छोरीको… पुरा पढौ

पञ्चायतको लाश सुरक्षित छ, के देशलाई काम लाग्ला ?

हो, पञ्चायतको मृत्यु भएको लगभग २५ वर्ष भयो। तर यी पंक्तिहरूको लेखक -यसपछि लेखकमात्र भनिनेछ) आजसम्म पञ्चायत पुनर्वहालीको उद्देश्यले त्यसको लाश कुरेर बसेको छ भन्दा तपाइँलाई आर्श्चर्य पनि लाग्ला। यसमा लेखकको भन्नु कतिमात्रै छभने यसबीच तपाइँलाई आर्श्चर्य अरु कुरामा पनि लागेको हुनुपर्छ, केवल लेखकको लाश कुराईमा मात्र होइन होला। जस्तो कि पञ्चायतको विघटनपछि आज २५ वर्षसम्म देशले कुनै राज्यव्यवस्था पाउन… पुरा पढौ

अस्पतालको शैय्यामा गीतकार गौचन

जति माया लाए पनि जति कसम खाए पनि निष्ठुरीले बाटो लाग्दा आखा तरि गएपछि मनमा पीर त पर्ने नै भयो, यो मन त्यसै मर्ने नै भयो। वि.सं. २०३५ सालमा रचना गरिएको गीत हो यो। एक वर्षपछि  गायक अरुण थापाले स्वर दिएपछि उनलाई यस गीतले उचाइमा पुर्‍यायो। जसका कारण गायक थापा  साङ्गीतिक क्षेत्रमा आफ्नो करियर स्थापित गराउन सफल भए। तर यस… पुरा पढौ

पोलियो रोग उन्मुलनका लागि – राष्ट्रिय खोप अभियान

आज जन्मेदेखि पाँच वर्ष मुनिका सम्पूर्ण वालवालिकाहरुलाई देश भरिनै -सात हिमाली जिल्ला वाहेकका ६८ जिल्लाहरुमा) अभियानका रुपमा एकैपटक पोलियो थोपा खुवाईदै छ। नेपालमा २०५३ साल वाट शुरु गरिएको यो अभियान नेपाललाई पोलियो मुक्त देशका रुपमा घोषणा गर्ने लक्षमा पुग्न लागेको छ। वाल अकिकारको रक्षाका लागि, स्वस्थ नागरिक तयार गर्नका लागि, रोगको निदान तथा उपचारमा खर्च हुने ठुलो धनराशी वचाई राज्यका … पुरा पढौ

क्षत्री आन्दोलनको काँधमा अखण्ड सवार

नेपालीमा एउटा बहुचर्चित र त्यत्तिकै रोचक उखान टुक्का सबै नेपालीको जन ज्रि्रोमा  पाइन्छ त्यो हो "बाघको छालामा स्यालको रजाईँ। आज ठीक त्यस्तै भएको छ क्षत्री आन्दोलनमाथि अखण्ड नेपाल नामक राजनीतिक पार्टीको गतिविधि। यद्यपी अखण्ड नेपालको केन्द्रदेखि जिल्ला तहसम्म क्षत्री आन्दोलन कै उपजहरु पाइन्छन्। त्यो एउटा सकारात्मक पाटोलाई छाडेर बाँकी पक्ष अत्यन्तै नकारात्मक रहे। केही क्षत्री अग्रजहरुले क्षत्री जातिलाई सामाजिक एवं… पुरा पढौ

अष्टमान प्रधानाङग

त्यछिःत्य वकछिःत्य लातापाता कुलेचाः जुछिःत्य यःमरि च्वामु, उकी दुने हाकु व्यूम्ह ल्यास्से, मव्यूम्ह वुर्‍हकुतिचा छिमिनं चिकु, जिमिन चिकु पिया च्वने थाकु, याकन व्यू यो माथि उल्लेखित काव्यात्मक शैलिका शव्दहरू कसैले लेखिएको नभई परम्परा देखिनै यःमरि पुन्हिको दिनमा नेपाल भाषामा घर घरमा परम्परागत तरिकाले यःमरि माग्दै हिड्दा गाउने लोकोक्ति हो। यस गीतको अर्थ चारमाना, दुर्इ माना र एक माना अटाउने भाडोमा… पुरा पढौ

शून्य देखियो राजनीतिक आकाश

'मेरो कल्पना यस्तो एउटा लोकतान्त्रिक र मुक्त समाज हो जहाँ सबै जना सौहार्दपूर्वक रहन सकून्, सबैलाई बराबरीको मौका मिलोस्। यो यस्तो सोच हो जसलाई प्राप्त गर्न म बाँचिरहन चाहन्छु-नेल्सन मण्डेला। सन् २०१३ को डिसेम्बर ५ देखि यी राजनीतिक आकाशका उदाहरणीय तारा सदाको लागि अस्ताए। आफ्नो ८९ औं जन्मोत्सवको अवसरमा स्थापित उनको 'एर्ल्र्डस’ नामक संस्था पनि टुहुरो भयो, विश्व प्रसिद्ध मण्डेला… पुरा पढौ

सर्न्दर्भ मानवअधिकार दिवस : चर्चामा चुनौतीका पहाड

डिसेम्बर १० अन्तर्राष्ट्रिय मानवअधिकार दिवस। जब मानवअधिकार दिवस नजिकिँदै जान्छ, पङ्क्तिकारलाई उदास बनाउँछ। किनकि नेपाल आफैमा विश्व जनसमुदायले गौरव गर्ने मुलुक हो। तापनि यहाँभित्रका हामी नेपालीहरूले नेपालको त्यो मान, स्वाभिमान र प्रतिष्ठालाई कति जोगाउन सकेका छौ त ? यो सोचनीय प्रश्न बनेको छ। हामीसँग सगरमाथाको देश भनेर गर्व गर्ने ठाउँ छ। भगवान गौतम बुद्धको देश भनेर छाती फुलाउने अवसर पनि… पुरा पढौ

राष्ट्रपति किन नफेर्ने ?

संविधानसभाको अर्को निर्वाचन परिणाम आएपछि नेकपा एमाले र एकीकृत नेकपा माओवादीले राष्ट्रपति तथा उपराष्ट्रपतिको नयाँ निर्वाचन हुनुपर्ने कुरा जोडका साथ उठाएका छन् तर नेपाली काङ्ग्रेस यसलाई बखेडा भनिरहेको छ। नेपालको इतिहासमा एउटा संविधानसभा आफ्नो मकसद पूरा गर्न नसकी विघटनको मुखमा धकेलिएपछि नेपालको अन्तरिम संविधान २०६३ ले परिकल्पनै नगरेको संविधानसभाको अर्को निर्वाचन सम्पन्न भई संविधानसभाको नयाँ निर्वाचनले दिएको ताजा जनादेशपश्चात नेपाली… पुरा पढौ

महिला शक्तिको पहिचान नगरे समयले धिक्कार्नेछ

कहिल्येसम्म महिला अधिकारका विषय सहज बन्न सक्छ यकिन भन्न अझै अप्ठ्यारो छ। सत्य युगमा दानव र देवताबीचको युद्ध जसरी हुन्थ्यो सायद त्यही प्रकृति रउद्देश्यबाट आज पनि समाजमा द्वन्द्व भइरहेछ मात्र समय र परिस्थीति भिन्न छन्। जबजब सफलता सड्ढटमा देखिन्छ त्यहाँ महिला शक्तिको आवश्यकता महसुस गर्ने गरेको पाइन्छ। शक्ति भन्नु नै महिलाहरू हुन भन्ने यथार्थतालाई भुलेर ममता र सहनशीलताको ओढ्ने ओढाएर… पुरा पढौ