लेख

राजनीति बुझन आवश्यक छ, गर्न होइन

नेपालमा संविधानसभाको दास्रो निर्वाचनको तयारी भइरहेको छ । देशमा पहिलो संविधानसभाको निर्वाचन २०६४ लाई छाडिदिने हो भने चुनाव नभएको लगभग १६ वर्ष पुगेको छ । बहुदलीय व्यवस्थामा १६ वर्ष चुनाव नहुनु, स्थानिय निकाय कर्मचारीले चलाउनु, ठूलो राजनीतिक दलले हिंसात्मक राजनीतिमा विश्वास गर्नु, प्रजातन्त्रिक आस्था भएका दलहरू समेत गैर प्रजातान्त्रिक आचरण र कृयाकलापमा संलग्न हुनु, जनताको चेतना स्तर न्युन हुनु हाम्रो पछौटे पनको… पुरा पढौ

एक खर्ब रुपैयाँ खर्च गरे पनि संविधान आउला त ?

प्रजातन्त्र, लोकतन्त्र र गणतन्त्र लागू भएका देशहरूमा निर्वाचन भनेको महत्त्वपूर्ण विषय हो। समय-समयमा स्थानीय निर्वाचन तथा राष्ट्रिय निर्वाचन अनिवार्य मानिन्छ। जसको कारण नेताहरूको मूल्याड्ढन हुन्छ। नेताहरूलाई कसी लगाउँदै सुन होकि पितल हो छानविन मतदाताहरूबाट गरिन्छ। समय सापेक्ष निर्वाचनले बहुदलीय व्यवस्थामा जनताबाट अनुमोदित दलको नीति तथा कार्यक्रमहरू कार्यान्वयनले गर्दा देश विकासको लहर चल्दछ। हाम्रो देशमा विक्रम सम्वत् २०४७ को संविधानलाई निलम्बन… पुरा पढौ

सबैको पेटमा एउटा किताब

यो निजामती किताबखानाको कुरा होइन। भौगोलिक हिसाबमा मध्य एटलान्टिक रिजको एक हिस्सा, ऐतिहासिक, राजनैतिक, सांस्कृतिक र व्यवहारिक कारणबाट यूरोपमा सामिल, उत्तरी एटलान्टिक र आर्कटिक महासागरको बीचमा पर्ने प्राकृतिक हिसाबले अति सुन्दर देश आइसलेण्डको विषय हो। यूरोपमा सबैभन्दा कम आवादी देशले चिनिने यो मुलुकको क्षेत्रफल करिब चालिस हजार वर्गमिल छ। नर्डिक ग्रुपभित्र पर्ने यस देशको राजधानी रेक्जाभिक विश्वकै सबैभन्दा उत्तरी भागमा… पुरा पढौ

संविधानसभा-१ मा सभासदहरुको खर्च

दोस्रो संविधानसभाको निर्वाचन आउन अब धेरै दिन बाँकी छैन। राजनीतिक दलहरु तीब्रताका साथ चुनाव अभियानमा लागिरहेका छन्। दलहरुले आ-आफ्नो घोषणापत्रहरु पनि सार्वजनिक गरिसकेका छन्। तर सार्वजनिक गरिएका घोषणापत्रमा संविधान बनाउने सुनिश्चितता नभइकन जनताका आ“खामा छारो हाल्ने विकासे योजनाहरु लेखिएका छन्। संविधानसभाको निर्वाचन विशेषगरी संविधान निर्माणका लागि हो। तर किन दलहरुले विगतका चार वर्षमा संविधान बनाउन सकेनन् र पुनः दोश्रो निर्वाचन… पुरा पढौ

संघीयता र संविधान निर्माण

लामो समयदेखि नेपालमा एकात्मक राज्य व्यवस्था थियो र छँदैछ। प्राचीन काल, मल्ल काल अथाव सो भन्दाअघिदेखि नै एकात्मक व्यवस्था कायम रही आएको छ। पञ्चायती कार्यकाल र २०४६।०४७ सालको परिवर्तनदेखि हालसम्म एकात्मक व्यवस्था छ। एकात्मक व्यवस्था भएको मुलुकलाई संघात्मक व्यवस्थामा जान प्रशव वेदना हुन्छ र ठूलो कठिनाईको सामना गर्नु पर्दछ। नेपालजस्तो सानो मुलुकमा संघीय व्यवस्था स्थापना गर्न अप्ठेरो पर्दछ। माओवादी पार्टी… पुरा पढौ

राष्ट्रिय भिटामिन ए कार्यक्रमको महत्त्व

नेपालमा ५ वर्ष मुनिका वच्चाहरू प्रति हजार जीवित जन्ममा ५४ जना बालबालिकाहरू अझै पनि विभिन्न रोगका कारणले मृत्यू हुने गरेको तथ्याड्ढ छ। अरु उमेर समूहभन्दा ५ वर्ष मुनिका बच्चाहरूलाई विशेष हेरचाह गर्नु पर्दछ। यस उमेर समूहमा विभिन्न प्रकारका रोगहरूले आक्रमण गर्ने हुनाले ५ वर्ष मुनिका बालबालिकाहरूलाई विशेष ध्यान दिनु पर्ने भएकोले नेपाल सरकार स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयले विगत १७ वर्षदेखि… पुरा पढौ

पोलियो रोग उन्मुलन अभियानमा रोटरी क्लवको योगदान

स्वार्थरहित सेवाको उद्देश्यले सन् १९०५ फ्रेबु्रअरी २३ मा संयुक्त राज्य अमेरिकाको शिकागो शहरमा पावल पर्सिनल हेरिससहितको नेतृत्वमा रोटरी क्लब स्थापना भएको थियो। यसको शुरुको स्थापनाकालीन उद्देश्य साथीहरू बीच नियमित भेटघाट गरी आपसी सम्बन्ध प्रगाढ गर्ने तथा सुख दुःखका कुरा गर्ने माध्यमको रूपमा सीमित थियो। सदस्य साथीहरूको घर तथा अफिसमा आलोपालो गरी रोटेशनको आधारमा बैठक गर्ने प्रचलनबाट क्लब शुरुवात भएकोले यस… पुरा पढौ

परोपकार

परोपकार भन्नु नै मानव प्रेम हो। अको शब्दमा भन्दा लोककल्याणको भावनाले अभ्रि्रेरित भै सम्पूर्ण प्राणीको उपकारको लागि गरिएको सौहाद्रपूर्ण कार्यलाई परोपकार भनिन्छ। भिक्षा, भीख, कृपा, करुणा, दयाभाव, धर्मदान आदि शब्दहरू दक्षिण एसियामा प्रायः उस्तै-उस्तै प्रयोजनको लागि प्रयोगमा आउने गर्दछन्। गहन रूपमा अध्ययन गर्दा परोपकार र भिक्षामा तात्विक अन्तर पाउन सकिन्छ। परोपकार समस्याको मूल कारण पहिचान गर्न उद्दत हुन्छ भने भिक्षा… पुरा पढौ

सम्झनामा कोमल नारायण विजुक्छे

यो धर्तीमा मानिसको रूपमा हरेक दिन लाखौं मान्छे जन्मने र मर्ने गर्दछन्। सबै मान्छेको जन्मपछि मृत्यु स्वभाविक छ भने मानिसका लेखाजोखा कमै हुन्छन्, कमै स्मरण गरिन्छन् तर धेरै कम व्यक्तिहरूको सधैं स्मरण गरिन्छ। यस्तै भाग्यमानी, सबैका आदरणीय, कोमल दिलका धनी, शैक्षिक व्यक्तित्व कोमल नारायण विजुक्छेको जन्म पोखराको मुख्य स्थान सिमलचौरमा पिता खड्ग नारायण विजुक्छे र माता छलिमाया विजुक्छेको कोखबाट प्रथम… पुरा पढौ

बुथ कब्जा गरे घृणा फैलिन्छ, सत्ता कब्जा गरे तानाशाह जन्मन्छ

आगामी २०७० मंसिर ४ गते संविधानसभाको निर्वाचन हुँदैछ। निर्वाचन लोकतन्त्र र गणतन्त्रको अपरिहार्य आवश्यकता पनि हो। यस पटकको निर्वाचनले लोकतान्त्रिक गणतन्त्रलाई संस्थागत गर्न नेपाली जनताका साथ  ऐतिहासिक अवसर बनेको छ।। यसमा सम्पूर्ण नेपालीको पूर्ण सहभागिता हुनेछ र हुनुपर्दछ पनि। यसबाट राजनीतिक नेतृत्वले संविधान निर्माण र सत्ता सञ्चालनको वैधानिकता पाउनेछन्।निर्वाचनप्रति जनताले देखाएको उत्साह नै निर्वाचनको निश्पक्षताको कसी हो। यी अपरिहार्य गुण… पुरा पढौ