लेख

कम्युनिष्ट एकतापछिको अपेक्षा

पृष्ठभूमि : २००६ सालमा कम्युनिष्ट पार्टीको स्थापना भएपछि कम्युनिष्टमा जुट्ने र फुट्ने क्रम विभिन्न कालखण्डमा विभिन्न रुपमा देखापर्‍यो। टुट फुट र गुटको कम्युनिष्ट आन्दोलनमा यतिबेला क्रमभंग भएको छ। झण्डै ८ महिना अघिदेखि सुरु भएको एमाले-माओवादी केन्द्रबीचको एकता प्रयासको साइत २०७५ जेठ ३ गते जुन पुग्यो। यो साइतमा कहिले नेताहरुको पदीय व्यवस्थापन त कहिले नीतिगत र सैद्धान्तिक समस्याहरु अवरोध बने। जेठ… पुरा पढौ

मोदीको भ्रमण र नेपाल भारत सम्बन्ध

२०७५ बैशाख २८,२९ गते मोदीको नेपाल भ्रमणबाट नेपालमा तरंग पैदा भएको छ। गत निर्वाचनमा ओलीको विजय, भारतीय नाकावन्दी र हेपाहा प्रवृत्ति विरुद्धको अभियानको परीणति हो भनी मान्नु पर्ने हुन्छ। प्रधानमन्त्री ओलीले  भारत भ्रमण गरेको एक महिना वित्दा नवित्दै मोदीले नेपाल भ्रमण गरेका छन्। मोदीलाई जनकपुर काठमाण्डौ दुर्इ ठाउँमा भव्य स्वागत र अभिनन्दन गरिएको छ। मोदीको धार्मिक भ्रमणको क्रममा जानकी मन्दिर,… पुरा पढौ

पहिचान र प्रदेशको नामाकरणबारे

नेपालको राष्ट्रिय अखण्डताको मजबुतीका लागि प्रादेशिक भौतिक विकास र प्रशासनिक अधिकार तथा जातीय पहिचान अर्थात् विभिन्न जाति(जनजातिको भाषा, संस्कृति र इतिहासको संरक्षण र सर्ंवर्द्धनको संवैधानिक व्यवस्था उहिलेदेखि अहिलेसम्म आवश्यक हुँदै आइरहेछ। तर त्यसलाई संविधानमा ठाउँ दिएको देखिँदैन। तत्कालीन नेकपा माओवादीले जातीय स्वायत्त प्रदेशको उग्र माग राखेको हुनाले दोस्रो संविधान सभाको चुनावमा पहिलो स्थानबाट खसेर तेस्रो स्थानमा रहनु परेको थियो। त्यसैले… पुरा पढौ

संघीय गणतन्त्र नेपालको पहिलो बजेट तथा कार्यक्रम

२०७५ जेठ १५ गते संघीय गणतन्त्र नेपालको २०७५/०७६ आर्थिक वर्षको लागि बजेट तथा कार्यक्रम संघीय संसदमा प्रस्तुत हुँदैछ। यो सँगै आम नेपाली जनता माझ उत्सुकता कौतूहलता हुनु स्वभाविकै हो । किनभने गत मंसिर महिनामा भएको प्रतिनिधि तथा प्रदेश सभाको लागि भएको आम निर्वाचनमा बामगठबन्धनको हैसियतबाट सार्वजनिक गरिएको घोषणापत्रमा आम नेपाली जनताको आकांक्षालाई धेरै माथि पुर्‍याइएको छ। निकै धेरै आश्वासनहरु दिएर आश्वस्त… पुरा पढौ

अच्युत र उज्ज्वल चरित्रका कर्ण

गत महिनाको अन्तिम शुक्रबार महाभारतका कुनै एक पात्रको सम्बन्धमा लेख्नुपर्ने। भारतीय प्रधानमन्त्री मोदीको जनकपुरबाट शुरु भएको नेपाल भ्रमणले मेरो ध्यान त्यतै गयो। त्यसैले भ· गरेको क्रमलाई आज जोड्दै छु। यसपटक दानवीर कर्णो सम्बन्धमा लेख्दैछु। महाभारत गहिरो अध्ययन गर्ने, यसका पात्र र उनीहरुका वृत्ति तथा प्रवृत्ति, कर्म र पराक्रम आदिलाई मिहिनरुपमा केलाउनेहरुले कर्णाई महाभारत रुपी आकाशका 'उज्ज्वल तारा’ मान्छन्। तुलनात्मक रुपमा… पुरा पढौ

संघीयता कार्यान्वयन र चुनौती

नयाँ संविधानको निर्माणसँगै देश संघीयतामा गईसकेको छ। माओवादीको उपलब्धी तथा बाम पार्टीनेकपा एमाले लगायत संघीयताका पक्षधर पार्टीको हिसाबले देश संघीय संरचनामा स्थापना भईसकेको छ। तर पनि केही संघीयताको विरोधीहरुले यसको उपहास गर्ने कामहरु गरिराखेको अवस्था छ। देश अहिले एकतन्त्रीय शाहीवादलाई ढलाएर बहुदलीय व्यवस्थाबाट माथी उठ्दै एउटा नयाँ संघीन युगमा प्रवेश गरेको छ। सबै प्रान्तमा अब संघीय संरचना निर्माण भै सकेको… पुरा पढौ

कम्युनिष्ट पार्टीका मदन भण्डारीको योगदान

उठ जाग ए भोका नाडगा,जाग संसारका दुखी सुन्दर संसार रचना गर्न न्यायका लागी गर्जी। बाध्ने छैन परम्पराको साडलोले जाग ए श्रमिक हो, नयाँ जगमा पृथ्बी उठनेछ संसार हाम्रो हुनेछ। मानिसको अन्तर्राष्ट्रय जाती हुनेछ। यो अन्तिम युद्ध हो आ आफनो ठाउँमा डटौँ अब मानिसको अन्तराष्ट्रिय जाती हुनेछ। यो गीत कम्युनिष्ट पार्टीको गायत्री मन्त्र हो अर्थात राष्टिय गीत हो जुन गीतलाई आत्मसात… पुरा पढौ

जननेता मदन भण्डारी

बौद्धिक विचारका धनी, स्वप्नदर्शी राजनीतिज्ञ मदन भण्डारी थिए। छोटो समयमै उनले पार्टीको नेतृत्वदायी पदमा निर्वाचित भई आम जनताले समेत अनुभूति गर्ने गरी प्रदर्शन गरे। मानिसको मन मस्तिष्कलाई प्रभावित पार्ने क्षमता मदन भण्डारीले देखाए। १९८९ मा विश्व कम्युनिष्ट आन्दोलनमा देखिएको पूर्र्वी यूरोपमा समाजवादी व्यवस्थाको विघटन र विखण्डन हुँदै गर्दा त्यो घटनालाई समेत ध्यानमा राखेर सम्पन्न नेकपा -माले) को चौथो महाधिवेशनबाट पछ्याउँदै… पुरा पढौ

नेपालका जलयुक्त जमीन अर्थात् सिमसार

नेपालका विभिन्न स्थानमा धेरै ताल, पोर्चेरी, कुण्ड, दह आदि जस्ता प्राकृतिक जलट्यांकहरु छन्। उत्तरी हिमालय क्षेत्रबाट प्रवाहित भएर बगिरहेका खोला, नदीहरुले शोभा दिइरहेको छ भने कतै जम्मा भएर जमेका जल ट्यांकले पनि सुन्दरता थपिरहेका छन्। नदी, खोलानालाको बेग्लै महत्त्व छ भने ताल, पोर्चेरी, दहको छुट्टै अस्तित्त्व छ। केही दशक अघिसम्म ताल वा पोर्चेरीमा घरपालुवा जनावरलाई पानी खुवाउने, आहाल बसाउने गरिन्थ्यो।… पुरा पढौ

गायत्री साधना-साधकहरुको अनुभवमा

नेपालमा बस्ने नेपालीहरु हामी प्राय सवै हिन्दु धर्मावलम्बी छौ। हिन्दु भनेर कसलाई संकेत गर्छ भन्ने प्रश्न उठ्न सक्छ। यसका धेरै प्रकारका उत्तर हुन सक्छन्। तर सामान्य भाषामा भन्नेहो भने ती व्यक्ति हिन्दु हुन जसले गौ, गीता र गायत्रीको साधना वा उपसना गर्दछन्। गीता र गायत्री मध्ये यहाँ गायत्री साधनाको बारेमा चर्चा गर्ने प्रयास गरिएको छ। गायत्री २ शब्द मिलेर वनेको… पुरा पढौ