लेख

शिक्षामन्त्री चित्रलेखाले कहिले चेत्ने ?

नेपाल जस्तो विकासोन्मुख देशको शिक्षा मन्त्री बनेकोमा तपाईलाई ढिलै भए पनि हार्दिक बधाई छ र नयाँ वर्ष २०७१ को शुभ उपलक्ष्यमा केही नयाँ कामको सुरुवात गरेर आफ्नो प्राज्ञिक र राजनैतिक उदात्तता प्रदर्शन गर्नु हुन्छ कि भन्ने लागेको थियो। तर तपाई सानातिना प्रशासनिक कुरामै अल्झि'दा नेपालको शिक्षा दोबाटोमा अलमल्ल परेको बटुवा जस्तो हुन पुगिरहेको छ। तपाई जस्तो प्राध्यापक भई विश्वविद्यालयको प्राध्यापकको… पुरा पढौ

बुद्ध र बुर्द्धदर्शनप्रतिको नेपाली कृतघ्नता र उपेक्षा

हुन त सिर्द्धार्थ गौतमद्वारा प्रतिपादित सिद्धान्त "धर्म" होइन, "दर्शन" हो। धर्म भनेको इश्वरसँग सम्बन्धित अवधारणा र मान्यता हो। धर्म र देवता अन्योन्याश्रति रहन्छन्। इश्लामसँग "अल्लाह" रहन्छन, क्रिश्चियानिटीमा "परमपिता परमात्मा" जोडिन्छन्। हिन्दूधर्मसँग "तेत्तिसकोटी देवता" आउँछन्। तर बुर्द्धधर्मसँग कुनै देवी देवताको साइनो सम्बन्ध छैन। बुद्धले कहीँकतै भगवानको नाम लिएका छैनन्। नत आचार्य रजनिस वा वासुदेव श्रीकृष्णले झै आफूलाई देवता भनेर दावी गरेका… पुरा पढौ

कामधेनु गोपीठ, देवकुम्भ, प्राचिन शंखप्रभ घुमारीघाट परिचय

नवलपरासी र तनहूँको सिमानामा अवस्थित भारतीपुर गाविसको वडा नं. ७ स्थित घुमारीघाट ९ञ्ल्द्दठण्छज्ञु भ्डद्धण्ण्ठु भभिख। कृष्णागण्डकीले नेपालको मध्यविन्दुमा निर्माण गरेको आकर्षक घाट हो। स्थानीय जनमान्यतामा कृष्णागण्डकी बगेर देवघाटमा अन्य गण्डकीहरु संग मिल्नजाने क्रममा मार्गमा कामधेनु गाईले बाच्छीलाई दुध खुवाउँदै गरेकोले दाहिना परिक्रमा गर्दा घुमाउरो आकार लिन पुगेको विश्वास गरिएको छ। तनहुँ राम्जाकोटको उम्से डाँडाबाट हेर्दा कुम्भ -भगवती लक्ष्मीको घडा) आकार… पुरा पढौ

बुद्ध, वृक्ष र बोधीवृक्ष

बुद्धको जीवनसँग सतत् एवं अभिन्न तवरमा वृक्षको सम्वन्ध रहेको छ। शाक्यमुनि बुद्धकी माता महामायाले प्रसूती हुनु आफ्नो माईती घर देवदह जाने इच्छँ गरिन्। भनिन्छ, कपिलवस्तुका शाक्य महिलाहरु गर्भवती भएपछि वच्चा जन्माउने वेलामा माईत गई, माईतीमा नै प्रसूती हुने चलन थियो। सम्भवतः रानी महामाया पनि यही कुल प्रचलन पालन गर्न माईत जाँदै थिईन होला। गर्भवती रानी पाल्किमा वोकिएर दरवारिया सुसारेका साथ… पुरा पढौ

ऐतिहासिक पृष्ठभूमिमा निष्पक्ष मा.वि.

कास्की जिल्लाको रिभान­-६ हुम्दीस्थित निष्पक्ष माध्यमिक विद्यालयको विधिवत् स्थापना वि.सं. २०१८ साल पौष ९ गते भएको हो। सुरुमा बाँसको सुप्लामा हाडे उन्यूको कलमले तथा खरी ढुङ्गा पाएमा काठको पाटीमा कालो अङ्गार पिनेर कालोपाटीलाई मस्याएर खरी ढुङ्गाले लेखिन्थ्यो। त्यस बेला पहिलो कक्षामा पढ्ने विद्यार्थी रिभान-६ हुम्दीका चन्द्रकान्त लामिछाने, डण्डीप्रसाद, मनहरी, टेकन गिरी, ओम गिरी, बवर सिंह क्षेत्री र वडा नं. ७… पुरा पढौ

विश्वका देशहरूमा संविधानसभाद्वारा संविधान निर्माणको समय र नेपालको अवस्था

संविधानसभाद्वारा संविधान निर्माणको गर्ने विश्वको पहिलो देश अमेरिका हो। अमेरिकामा रहेका १३ राज्यमध्ये १२ वटा राज्यका ५५ जना प्रतिनिधिको समूहलाई संविधानसभा मानियो। ती राज्यका प्रतिनिधि जम्मा भएर फिला डेल्फियामा १८८७ मे महिनामा सम्मेलन गरे। संविधानसभाको अन्तिम मस्यौदमा १८८७ सेप्टेम्बरमा हस्ताक्षर भएको थियो। अन्तिम मस्यौदामा ३९ जनाले हस्ताक्षर गरे ३ जनाले हस्ताक्षर गरेनन्। फिलाडेल्फियाको सम्मेलनले पारित गरिएको संविधानलाई १७८९ मार्च ४… पुरा पढौ

उच्च आर्थिक वृद्धिदर र राजनैतिक दल

कृषि प्रधान देश नेपालको आर्थिक वृद्धिदर ५% भन्दा बढी हुने हल्लाले नेपाली जनता यतिखेर अब त केही हुन्छकी भन्ने आशामा छन्। केन्द्रइी तथ्याङ्क विभागले चालू आ.व का तथ्याङ्कका आधारमा कूल ग्राहस्थ उत्पादन आधारभूत मूल्यमा नेपालको आर्थिक बृद्धिदर प्रक्षेपण गरेको हो। प्रक्षेपण केवल मौसम अनुकुल भई धान उत्पादनमा उत्साहजनक वृद्धि भएका कारण गरिएको पाईन्छ। दोस्रो संविधानसभा निर्वाचनका क्रममा नेपालका ठूला दल… पुरा पढौ

रचनात्मक युवाशक्तिको खाँचो

जुन कुरा समाजको आदर्श र गन्तव्यसम्म पुग्छ त्यो नै सार्वजनिक हितको विषय मानिन्छ। लोकमत नै जनकल्याणको एउटा मुख्य कडी मानिन्छ। जनकल्याणमा आधारित मत नै स्थिर र दूरगामी हुन्छ। तसर्थ लोकमत जनकल्याणको भावनाले ओतप्रोत भयो भने समाजमा एउटा अमनचैनको वातावरण भएको प्रतीत हुन्छ। यही परिप्रेक्ष्यमा सरसर्ती हेर्दा नेपाली राजनीतिक आकाशमा एउटा मोरलकोड विकास भैरहेछ, जसलाई अब सितिमिति तोड्न गाह्रो पर्दछ। हरेक… पुरा पढौ

कुम्भमेलामा जे देखियो

हाम्रा धर्मशास्त्र र पुराणहरूमा उल्लेख भए अनुसार भगवान् पुरुषोत्तमका आज्ञाले देव दानव मिलेर मन्दराचल पर्वतलाई मदानी, बासुकी नागलाई नेतिको रूपमा प्रयोग गरी क्षीर सागरमा समुन्द्र मन्थन गरिएको थियो। समुन्द्र मन्थन पश्चात् उत्पन्न अमृतपानका सर्न्दर्भमा देवता र दानव बीच कसले पहिले अमृत पान गर्ने भन्ने विवाद सुरु भयो। दुवै पक्ष आफैले पहिले अमृत पाउनु पर्ने -अहं पिर्वेय पूर्वतु ...) भन्ने अडानमा… पुरा पढौ

बेपत्ता छानबिन आयोग एक विवेचना

शान्ति सम्झौता भएको ८ वर्ष भइसकेको छ तर आजसम्म बेपत्ता छानबिन आयोग बन्न सकेको छैन। सङ्क्रमणकालमा मानिस बेपत्ता पार्ने पीडकलाई सजायँ हुन सकेको छैन। पीडितहरूले पटक-पटक मानवाधिकारको उल्लङ्घन गरी मानिस बेपत्ता पार्ने अपराधीहरूलाई कडा कारबाही गर्नुर्गर्दछ भनी चको आवाज उठाइरहेका छन् तर सरकारले सुनेको छैन। सात दल र माओवादीका बीचमा सुसम्पन्न भएको १२ बुँदे सम्झौताको दफा ५ मा माओवादीले द्वन्द्वको… पुरा पढौ