लेख

हिन्दू र बौद्ध धर्मप्रति सम्मान तथा धर्म परिवर्तनमा रोक

धर्म के हो भन्ने सम्बन्धमा मिमांशा दर्शनको पहिलो स्लोकमा कर्म सम्बन्धी जिज्ञासा नै धर्मको दर्शन हो भनेको छ। बैदिक मान्यता अनुसार धर्मको मूल वेद हो भनिएको छ। भौतिक र आध्यात्मिक उन्नति जसबाट हुन्छ त्यही धर्म हो। मनुका  अनुसार हिंसा नगर्नु, साचो बोल्नु, शुद्ध रहनु, इन्द्रिय कन्ट्रोल गर्नु धर्मका लक्षण हुन भनिएको छ। त्यस्तै मीठो बोल्नु, दुखीप्रति दया गर्नु सहनशील हुनु… पुरा पढौ

स्थानीय निकायहरु वेथितिको आहालमा

नागरिकले भन्दा सुन्ने, हेर्दा देखिने, छुँदा छोइने गरी सरकारको आधिकारिक तल्लो निकायको रूपमा स्थानीय निकाय (गाउँ विकास समिति, नगरपालिका र जिल्ला विकास समिति) लाई परिभाषित गरिएको छ। स्थानीय स्वायत्त शासन ऐन २०५५ले स्थानीय निकायहरूलाई अविच्छिन्न उत्तराधिकारवाला, स्वशासित र संगठित संस्था भनेको छ। वालिग मताधिकारबाट निर्वाचित जनप्रतिनिधिमूलक संस्था भनिएको छ। तरपनि हाम्रा स्थानीय निकायमा विगत १७ वर्षदेखि निर्वाचन हुन सकेको छैन,… पुरा पढौ

“जातिभेद” को सामाजिक परम्परा कसरी मेटिन सक्छ ?

पृथ्वीनारायण शाहका नाति राजा रणबहादुर शाहलाई तत्कालीन दरवारीया गुरूपुरेतहरूले "बहुला" घोषणा गरेका थिए। यद्यपि रानी कान्तिमतीको पे्रमवियोगबाट विक्षिप्त बनेका रणबहादुर शाहले पशुपति लगायत देवी देवताका मूर्तिहरू तोडफोड गर्ने र देवगुठी तथा ब्राहृमणहरूका विर्ता खोस्ने काम गरेका हुनाले उनलाई बहुला भनिएको हो भनेर पनि इतिहास बङ्ग्याइएको पाइन्छ। वास्तविक सत्यतथ्य त्यस्तो थिएन। पृथ्वीनारायण शाहले थालेको नेपाल एकीकरण अभियान संगसंगै "जोशमनि सन्त परम्परा"… पुरा पढौ

ज्येष्ठ नागरिकहरूप्रति गरिने दुर्र्ब्यवहार : हाम्रो साझा सरोकार

पृष्टभूमि हरेक युगका ज्येष्ठ नागरिकहरू कसैका बाबु, कसैका आमा, कसैका बाजे, कसैका बज्यै त कसैका सासू ससुरा र कसैका अरु के के नाता पनि हुन सक्तछन् । यथार्थमा भन्दा उनीहरू घर परिवार र समाजका पालक, शुभ चिन्तक,  पथप्रदर्शक , अनुभवका खानी, जिउँदा शहीद र  देशका अमूल्य निधि नै हुन्। हो, उनीहरूमध्ये कतिपयमा चेतनको स्तर कम हुन सक्तछ। विचारमा उनीहरू परम्परागत हुन… पुरा पढौ

राप्रपा नेपालको सोच,प्रतिगामी होइन, अग्रगामी बनोस्

मानव समाजका हरेक अवयवहरू मानव विकास र उसको पक्षपोषणको लागि सदा तत्पर रहनुपर्छ। मानवका हरेक प्रगतिशील स्वभावका अद्वितीय भावनाहरूलाई वैयक्तिक रूपमा भन्दा सामूहिक भावनामा समेट्नु र उनीहरूको स्वभावमा आएका नयाँ विचारहरूलाई परिलक्षित गरेर अगाडि बढ्नु मानव हुनाको अर्थ र महत्त्व राख्छ। पुराना कुराहरूमा र पुरानै शैलीको ढाचालाई मूर्तरूप दिनुपर्छ भन्ने कतिपय पश्चगामी सोचले स्वयं र त्यसमा आश्रति अन्यलाई पनि बर्बाद… पुरा पढौ

विकासका लागि मानव अधिकारमुखी पद्धति

समयको परिवर्तन र विकासको क्रमसँगै विकासलाई विभिन्न सर्न्दर्भमा दृष्टिगत गरिएको पाइन्छ। सामान्यत : विकास भन्ने शब्दले उत्थान, प्रगति तथा उन्नतिलाई इ·ति गर्दछ। यद्यपि विकास र यसको प्रक्रियालाई मानव इतिहासको विविध अवस्था र समयमा फरक-फरक दृष्टिबाट हेरिएको पाइन्छ। इतिहासको लामो समयसम्म विकासलाई आय अथवा आर्थिक वृद्धिलाई आधार मानेर हेर्ने गरियो। क्रमगत रूपमा विकासलाई आर्थिक एवं सामाजिक क्षेत्रमा भएको वृद्धिको रूपमा हेरियो।… पुरा पढौ

को बन्ला त विश्वकपमा च्याम्पियन ?

फुटबल विश्वकै सबैभन्दा लोक प्रिय खेल हो। फुटबलको सबै भन्दा ठूलो प्रतियोगिता हो, फिफा वर्ल्ड कप। फेडेरेशन इन्टरनेशनल डे फुटबल एशोसिएसन (फिफा) विश्व फुटबलको सवोर्च्च संस्था हो। फिफाले नै वर्ल्ड कप ४-४ वर्षमा आयोजना गर्दछ। ४ वर्षअघि दक्षिण अफ्रिकामा वर्ल्ड कप आयोजना गरिएको थियो र त्यसमा स्पेन च्याम्पियन भएको थियो। आजदेखि फुटबलको महाकुम्भ अथवा विश्वकप फुटबलको २० आंै संस्करण ब्राजिलमा… पुरा पढौ

जातीय संघीयता, सरकारको पीआरमोह र नेपालको दुर्दशा

संविधानसभामा राज्य पुनर्संरचनाको बहस जारी छ। सभासद केही भावावेशमा यो हुनुपर्छ भन्दैछन् त कोही गम्भीर रूपमा मुलुकको सदुर भविष्य सोचेर सही निर्णय गर्नु पर्छ भनेर व्यवहारिकता र स्वप्नदृश्य प्रस्तुत गर्दैछन्। नेकपा एकीकृत माओवादी नेता एवं पूर्व प्रधानमन्त्री डा. बाबुराम भट्टराईले एक प्रतिशत भन्दा बढी जनसंख्या भएका जातीलाई प्रदेश बाँड्नु पर्ने धारणा राखेका छन्। राजनीतिक र आर्थिक सत्ताको केन्द्रीकरण, राज्यको सर्वसत्तावाद… पुरा पढौ

राज्यको पुनर्संरचना

दश वर्षो जनयुद्ध र ०६२।०६३ को जन आन्दोलनको प्रभावले हाम्रो देशमा युगान्तकारी परिवर्तन भयो। राजतन्त्र विस्थापित गरेर गणतन्त्र ल्याइयो। यो ऐतिहासिक उपलब्धिलाई संस्थागत गर्ने दिगो शान्ति, राजनीतिक स्थिरताका लागि र सुशासन प्रारम्भ गर्ने विकास निर्माणलाई व्यवस्थित र नियमित गर्ने सर्वाधिक महत्त्वको राष्ट्रिय कार्यभार छोटो समयभित्रै सम्पन्न गर्न जरूरी थियो। युगौँदेखि सामान्ति शोषण र दनमबाट थिचिए-मिचिएका गरिब र निमुखा जनताको जीवनस्तर… पुरा पढौ

उद्यम र उद्यमी

नेपाल किन बनेन भन्ने बारेमा धेरै चर्चा भएको छ। नेपाल नबन्नुमा यो मुलुकमा उद्यम गर्ने उद्यमीको कमी छ भन्ने एउटा भनाइ जबर्जस्त रूपमा प्रस्तुत भएको छ। केही दिन अगाडि भारतको हरियाणामा भएको एउटा सहकारी तालिममा प्रशिक्षक प्रोफेसर डा. डि.एन. राम यादवले नेपालका बारेमा धेरैबेर प्रशंसा गरे र सम्भावना देखाए। त्यतिमात्रै गरेनन् नेपाल पछि पर्नुको कारण पनि भने 'नेपालमा उद्यमको कमी… पुरा पढौ