लेख

राष्ट्रिय भिटामिन ए कार्यक्रमको महत्त्व

नेपालमा ५ वर्ष मुनिका वच्चाहरू प्रति हजार जीवित जन्ममा ५४ जना बालबालिकाहरू अझै पनि विभिन्न रोगका कारणले मृत्यू हुने गरेको तथ्याड्ढ छ। अरु उमेर समूहभन्दा ५ वर्ष मुनिका बच्चाहरूलाई विशेष हेरचाह गर्नु पर्दछ। यस उमेर समूहमा विभिन्न प्रकारका रोगहरूले आक्रमण गर्ने हुनाले ५ वर्ष मुनिका बालबालिकाहरूलाई विशेष ध्यान दिनु पर्ने भएकोले नेपाल सरकार स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयले विगत १७ वर्षदेखि… पुरा पढौ

पोलियो रोग उन्मुलन अभियानमा रोटरी क्लवको योगदान

स्वार्थरहित सेवाको उद्देश्यले सन् १९०५ फ्रेबु्रअरी २३ मा संयुक्त राज्य अमेरिकाको शिकागो शहरमा पावल पर्सिनल हेरिससहितको नेतृत्वमा रोटरी क्लब स्थापना भएको थियो। यसको शुरुको स्थापनाकालीन उद्देश्य साथीहरू बीच नियमित भेटघाट गरी आपसी सम्बन्ध प्रगाढ गर्ने तथा सुख दुःखका कुरा गर्ने माध्यमको रूपमा सीमित थियो। सदस्य साथीहरूको घर तथा अफिसमा आलोपालो गरी रोटेशनको आधारमा बैठक गर्ने प्रचलनबाट क्लब शुरुवात भएकोले यस… पुरा पढौ

परोपकार

परोपकार भन्नु नै मानव प्रेम हो। अको शब्दमा भन्दा लोककल्याणको भावनाले अभ्रि्रेरित भै सम्पूर्ण प्राणीको उपकारको लागि गरिएको सौहाद्रपूर्ण कार्यलाई परोपकार भनिन्छ। भिक्षा, भीख, कृपा, करुणा, दयाभाव, धर्मदान आदि शब्दहरू दक्षिण एसियामा प्रायः उस्तै-उस्तै प्रयोजनको लागि प्रयोगमा आउने गर्दछन्। गहन रूपमा अध्ययन गर्दा परोपकार र भिक्षामा तात्विक अन्तर पाउन सकिन्छ। परोपकार समस्याको मूल कारण पहिचान गर्न उद्दत हुन्छ भने भिक्षा… पुरा पढौ

सम्झनामा कोमल नारायण विजुक्छे

यो धर्तीमा मानिसको रूपमा हरेक दिन लाखौं मान्छे जन्मने र मर्ने गर्दछन्। सबै मान्छेको जन्मपछि मृत्यु स्वभाविक छ भने मानिसका लेखाजोखा कमै हुन्छन्, कमै स्मरण गरिन्छन् तर धेरै कम व्यक्तिहरूको सधैं स्मरण गरिन्छ। यस्तै भाग्यमानी, सबैका आदरणीय, कोमल दिलका धनी, शैक्षिक व्यक्तित्व कोमल नारायण विजुक्छेको जन्म पोखराको मुख्य स्थान सिमलचौरमा पिता खड्ग नारायण विजुक्छे र माता छलिमाया विजुक्छेको कोखबाट प्रथम… पुरा पढौ

बुथ कब्जा गरे घृणा फैलिन्छ, सत्ता कब्जा गरे तानाशाह जन्मन्छ

आगामी २०७० मंसिर ४ गते संविधानसभाको निर्वाचन हुँदैछ। निर्वाचन लोकतन्त्र र गणतन्त्रको अपरिहार्य आवश्यकता पनि हो। यस पटकको निर्वाचनले लोकतान्त्रिक गणतन्त्रलाई संस्थागत गर्न नेपाली जनताका साथ  ऐतिहासिक अवसर बनेको छ।। यसमा सम्पूर्ण नेपालीको पूर्ण सहभागिता हुनेछ र हुनुपर्दछ पनि। यसबाट राजनीतिक नेतृत्वले संविधान निर्माण र सत्ता सञ्चालनको वैधानिकता पाउनेछन्।निर्वाचनप्रति जनताले देखाएको उत्साह नै निर्वाचनको निश्पक्षताको कसी हो। यी अपरिहार्य गुण… पुरा पढौ

प्राणी हत्या बन्द गरौ

सबै मानिसलाई आफ्नो जीवन प्यारो हुन्छ। स्वतन्त्रता र निर्भयपूर्वक जीवन जीउने इच्छा चाहना हुन्छ। त्यस्तै इच्छा र चाहना संसारका सबै प्राणिलाई पनि हुन्छ। तर हामी चेतनशील मानव आफ्नो खुशीका लागि धर्मका नाममा होस् वा विभिन्न बहाना बनाएर नै किन नहोस् ती अवोध प्राणीको हत्या गरिरहेका छौं। कसैको प्राणहरण होइन, प्राणरक्षकको जिम्मेवारी मानिसजस्तो सर्वश्रेष्ठ र चेतनशील प्राणीको काँधमा रहेको छ। वैदिक… पुरा पढौ

यात्रा : मुक्तिनाथ

हिमालपारिको जिल्ला मुस्ताङका बारेमा म सानो छँदादेखि नै सुन्दै आएको थिएँ। धेरै पहिलादेखि थाकखोलाका थकालीहरू हिउँदको जाडो छल्न तल आउने गर्दथे। तल आउनेमध्येका केही पोखराको गौंडाको मुख, कुँडहर, बाँझापाटन, ढुङ्गे साँघुका खाली जग्गामा चित्राले झुपडी बनाई व्यापार गर्ने गर्थे। तिनीहरूका छोराछोरीहरूसँग हाम्रो सङ्गत हुन्थ्यो। सँगै पढ्थ्यौं, खेल्थ्यौं। तिनीहरू आएपछि हामीहरूकहाँ खुसी छाउँथ्यो। घोडा, खच्चड, गधा आदिमा झुण्ड्याइएका घण्टीहरू बज्दथे। दुरुखो,… पुरा पढौ

एमाओवादी, वैद्य समूह र निर्वाचन

समस्त विश्वका माओवादी पार्टीहरूले वहुदलीय व्यवस्था, संसदीय लोकतान्त्रिक व्यवस्था मान्दैनन्। माओवादीको सैद्धान्तिक निष्ठा एक दलीय तानाशाही व्यवस्थाप्रति नै छ। नेपालका माओवादीको भित्री उद्देश्य, नीति, र सिद्धान्त एकदलीय अधिनायकवादी व्यवस्थाप्रति प्रतिबद्ध छ। नेपालको सर्न्दर्भमा अन्तरिम संविधान जारी गर्दा प्रस्तावना र विभिन्न धारा उपधारामा संसदीय व्यवस्था लेख्न इन्कार गरेका छन्। माओवादीले १२ बुँदे समझदारी, शान्ति सम्झौता गर्दा बहुदलीय व्यवस्था मान्दछौं भनेतापनि बहुदलबाद… पुरा पढौ

‘देवघाट महाकाव्य’

'देवघाट’ महाकाव्य लेखक निराजन पन्त। प्रकाशन स्वयम्। प्रथम संस्करण-२०७० गुरुपूणिर्मा पृष्ठ १६८, मूल्य रु.२००/- चितवन र नवलपरासी जिल्लाको दोसाधमा पर्ने तनहूँ जिल्लाको दक्षिणी भेक प्रायद्वीपको आकारमा रहेको छ। यो ठाउँको पूर्र्वी भागबाट त्रिशुली नदी क्रमशः बुढी गण्डकी, दरौंदी, मादी, मस्र्याङ्दी र सेती नदी साथमा लिएर प्रवाहित हुँदै देवघाटसम्म आइपुगेको छ भने पश्चिम भागमा कृष्ण -काली) नदी एक्लै प्रवाहित भएर यही… पुरा पढौ

कण्ठेश्वरी, दण्डेश्वरी, मण्टेश्वरी

प्राचीनकालमा शिक्षा लिने दिने पद्धति गुरुकुल शिक्षा नै थियो। बैदिक समय अनुसार ५०० वि.सी. भन्दा अगावै मानिसको सभ्यताको विकास भएको हो भन्ने भनाइ छ। जुन सभ्यता पाश्चात्य सभ्यताभन्दा धेरै प्राचिन् र पुरानो सभ्यता मानिन्छ। वैदिककालमा शिक्षा हासिल गर्ने विधि भनेको गुरु, शिष्य, शिक्षा परम्परा लगायत ऋषिकुल शिक्षा, देवकुल शिक्षा, राजकुल शिक्षा र पितृकुल शिक्षा नै थियो। जहाँ कि ब्रह्मचर्याश्रममा आर्जन… पुरा पढौ