लेख

महाभियोग : शक्तिको दुरुपयोग र संविधान मार्ने खेल

संविधान अवसानको प्रस्थान विन्दु : प्रधानन्यायाधीश सुशीला कार्कीविरुद्ध महाभियोग प्रस्ताव जुन कारण र जसरी प्रस्तुत भएको छ, त्यो सांसदहरुलाई संविधानले दिएको अधिकारको चरम दुरुपयोगबाहेक अरु केही होइन। अक्सर संविधानको अवसानको प्रमुख कारक जुन संस्थालाई संविधानले अधिकार दिएको छ, त्यसको दुरुपयोग दोहोरिँदै गएका कारण हुने गरेको छ। यो नेपालको हाम्रै अनुभव र विश्वका अन्य देशहरुको घटनाले प्रमाणित गरेको कुरा हो। धेरै… पुरा पढौ

स्थानीय निर्वाचन र दलित आरक्षण

वर्तमान राजनैतिक परिवेशमा जातिवाद विष समान भएर फैलिएको छ र संघीय गणतन्त्रात्मक लोकतान्त्रिक ढाँचालाई बदली दिएको छ। राजनैतिक तनाव बढ्दै गइरहेको छ र अकर्मण्यताको परिवेश जस्ताको तस्तै छ। सत्ता प्राप्तिको होडबाजीमा सबैले दलित समुदायलाई प्रयोग गरिरहेका छन्। दलित समुदायको प्रयोग राष्ट्रवादका लागि नभई आफ्नो उद्देश्य पूरा गर्नका लागि मात्र भइरहेछ। जसले गर्दा मुलुक दिनानुदिन झन्-झन् कमजोर हुँदै गइरहेको छ। अतः… पुरा पढौ

भरतपुर महानगर प्रमुखका उम्मेद्वारको प्रतिबद्धता

चितवन, २० वैशाख। मध्य तराईमा पर्ने भरतपुर महानगरपालिकाका प्रमुखका उम्मेद्वारले यहाँको जल, जमिन र पर्यटनको विकास गरी महानगरलाई समृद्ध बनाउने बताएका छन्। महानगरको सीमा हुँदै बग्ने नारायणी र रापती नदीको अधिकतम् प्रयोग, कृषिमा आधुनिकीकरण र पर्यटन प्रबर्द्धनमा उनीहरुले जोड दिएका छन्। पोल्ट्री, मह, केरा, तरकारी र दूध उत्पादनमा विकास गर्दै गएको चितवनलाई राजधानी काठमाडौं, ललितपुर, पोखरालगायत पहाडी महानगरलाई पाल्ने महानगरका रुपमा… पुरा पढौ

लोकतन्त्र, निर्वाचन र मानवअधिकार

भनिन्छ, लोकतन्त्रको आधार आवधिक निर्वाचन हो। निर्वाचन विना लोकतन्त्र जीवित रहन्न। त्यसैले लोकतन्त्रमा निर्वाचन अनिवार्य सर्त हो। सिद्धान्ततः निर्वाचन लोकतन्त्रको अभ्यासका लागि गरिन्छ, तर व्यवहारतः निर्वाचन गर्ने भनेको भौतिक विकास र राजनीतिक निकासका लागि हो। आसन्न स्थानीय तहको निर्वाचनको पनि सैद्धान्तिक र व्यवहारिक दुवै पक्ष छन्। सिद्धान्ततः लोकतन्त्रलाई संस्थागत गर्न यो निर्वाचन हुँदैछ। संविधानतः २०७४ माघभित्र तीनवटै तहको निर्वाचन गरिसक्नुपर्ने… पुरा पढौ

वर्तमान चुनावी माहोल र नागरिक समाज

व्यक्ति व्यक्तिले परिवार बन्छ, परिवार परिवारले समाज। यही समुन्नत समाज नै देशको मेरुदण्ड हो। पारिवारिक सदस्यको विचार राम्रो भए घर बलिष्ट हुन्छ, शान्ति छाउँछ। घर बलियो भए समाज स्वतः समुन्नत हुन्छ। यो सर्वमान्य तथ्य हो। परिकृष्त समाजको परिकल्पनामा लामो समयदेखि हुन नसकेको चुनावी सरगर्मीमा मुलुक यतिखेर दौडाहामा छ। पार्टीरुलाई भ्याइनभ्याइ छ। सरकारले पहिलो चरणको प्रदेश नं ३, ४ र ६… पुरा पढौ

विकासका लागि सूचना तथा प्रविधि

आज मे २  अर्थात राष्ट्रिय सूचना प्रविधि दिवस। धेरैलाई थाहा नहुन सक्छ यो दिवसबारे। तर बुझेर होस वा नबुझेर अधिकांश मानिस यो क्षेत्रबाट अछुतो रहन सक्ने अवस्था छैन। सूचना र प्रविधि मानिसको एक अभिन्न अंगको रुपमा विकास भइसकेको र चाहेर पनि यो प्रविधिसँग टाढा रहन सकिँदैन। हिजो महिनौ लगाएर आ-आफ्ना मनका कुरा देश वा विदेशमा रहेका आफन्तजनलाई पठाउनु पर्ने सन्देश… पुरा पढौ

मादी गाउँपालिका विकासका सम्भावना र चुनौती

नेपालको संविधान २०७२ ले व्यवस्था गरे वमोजिम अब नेपाल संघीयताको कार्ययोयजनामा अगाडि बढिसकेको छ। २०७३ फाल्गुन २७ गते नेपाल सरकारको मन्त्रीस्तरिय निर्णयअनुसार नेपालमा ४८१ गाउँपालिका, २४६ नगरपालिका, १३ उपमहानगरपालिका र ४ महानगरपालिका भएको स्थानीय तहको घोषणा गरे लगत्तै कास्की जिल्लाको पार्चे, नामार्जुङ, थुमाकुडाँडा, सैमराङ, भाचोक, मिजुरे, तप्राङ, कालिका, माझठाना र हंंसपुरका केही वडा गाँभेर मादी गाउँपालिका घोषणा गरिएको छ। यस… पुरा पढौ

किशोर- किशोरीहरूको लागि महत्वपूर्ण परामर्श

किशोरावस्थाको प्रारम्भ अर्थात १३/१४ वर्ष देखिको उमेर, राम्रो वा नराम्रो, असल वा खराब, बुद्धिमान वा बुद्धू जीवन शैलीतिर उन्मुख हुने अति नै संवेगात्मक र महत्वपूर्ण उमेर हो। यो उमेरमा यौन ग्रन्थी र अहरूको विकासले मौजमस्ती गर्ने, रमाइलोमा रमाउने र श्रृङ्गारिकता चाहने, उत्तेजित भावना आदिले विस·तमय वा नकारात्मक जीवनशैलीको प्रारम्भ हुन्छ भने त्यही नै बेला सानो बीउको रुपमा रहेको पैतृक बुद्धि… पुरा पढौ

प्रदेश नं. ४ र स्थानीय तहको निर्वाचन

धेरै समयको अन्तरालपछि हुन लागेको स्थानीय तहको निर्वाचनमा राजनैतिक दलहरू र आम नागरिकले ठूलो सक्रियता देखाइरहेका छन्। आफ्नो ठाउँको आवश्यकता पूरा गर्न, आफ्नो गाउँ शहरलाई विकासको बाटोमा लैजान आमनागरिकलाई आवश्यक पर्ने सुशासन, सुरक्षाको निश्चितता प्रदान गर्ने यो स्थानीय तहमा हुने निर्वाचन र निर्वाचित हुने प्रतिनिधिहरूबाट जिम्मेवारीपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्ने विश्वास लिन सकिन्छ। त्यसैले यो निर्वाचनमा अत्याधिक मतदान गरी सफल वनाउनु… पुरा पढौ

लोकतन्त्रको मेरुदण्ड स्थानीय निर्वाचन

हामी ऐतिहासिक स्थानीय निर्वाचनको संघारमा छौं। अर्को अप्रिय घटना घटेन भने हामीले सात सय ४४ स्थानीय निकायमा २० वर्षपछि नयाँ पदाधिकारीमात्र पाउने छैनौ बरू नेतृत्वविहीन गाउँ-नगरलाई २० वर्षपछि नेतृत्व दिँदैछौँ। यो इतिहासमा पहिलोचोटि हुन लागेको स्थानीय निर्वाचन हो। राज्यको पुनर्ःसंरचना भएपछि यो नै पहिलो निर्वाचनमात्र होइन जनताको लागि ठूलो अवसर पनि हो। राज्यको मूलधारमा समाहित हुन नसकेका नागरिकका लागि यो… पुरा पढौ