लेख

जन्मदेखि मृत्युसम्म ज्योतिषशास्त्र

सबै शास्त्रहरूको आ-आफ्नै महत्त्व भएजस्तै ज्योतिषशास्त्रको पनि आ-आफ्नै सीमा र कार्यक्षेत्र छ। यो वनस्पतिशास्त्र, प्राणीशास्त्र, भौतिकशास्त्र जस्तै हो। यस शास्त्रभित्र पर्ने ग्रह, ताराहरूका अध्ययन बडो गौंड छ। पहिलेपहिले आकाशीय पिण्ड सूर्य, चन्द्रमा लगायत तारामण्डलको अध्ययन गरेर हाम्रा ऋषिमुनिहरूले धेरै तर्क गरे, निष्कर्ष निकाले अन्तमा विभिन्न सिद्धान्तहरू प्रतिपादन गरे। ठूलाठूला ग्रन्थहरू तयार गरे। ती ग्रन्थहरू आजको युगसम्म शाश्वत र सान्दर्भिक छन्।… पुरा पढौ

स्थानीय तहको निर्वाचन : संघीयताको संस्थागत प्रारम्भ

मुलुक आज संघीय गणतन्त्रात्मक व्यवस्था उन्मुख संविधान कार्यन्वयनको दिशातर्फ अगाडि बढिरहेको छ। संविधान सभामा संलग्न राजनीतिक दलहरू बीच संघीयतासहितको संविधान निर्माण गर्ने कार्यमा केही असहमती हुँदाहुँदै पनिअन्तत राजनीतिक दलहरूको अथक प्रयास, सहकार्य, समन्वय र आम नेपालीको सकरात्मक भावना अनुरूप नयाँ संविधान लागु भएर संघीय गाणतान्त्रीक नेपालको निर्माण भएको छ। जसलाई आधुनिक नेपाल पनि भन्ने गरिन्छ। नेपालको सर्न्दर्भमा संघीयता आवश्यक हो… पुरा पढौ

कमल थापा र मुसा प्रवृत्ति

धेरै समय पहिले पूर्व प्रधानमन्त्री लोकेन्द्रबहादुर चन्दले कमल थापालाई टिप्पणी गरेका थिए, मुसा प्रवृत्ति। पानीजहाजमा मुसा पसेपछि जहाजमा प्वाल पार्छ रे अनि जहाजमा पानी पसेपछि मुसा पानी पस्यो भनेर फाल हाल्छ, अर्कातिर। यसरी मुसा प्रवृत्ति बोकेर सत्तातिर फाल हाल्ने धेरै नेता छन्, तीमध्ये एउटा पात्र कमल थापा हुन्। उनलाई समकालीन विश्लेषण दिइएको छ, अवसरवादका नायक। सत्ताको लागि आस्था र विचार… पुरा पढौ

अधिकारी परिवारको सिर्जनशील उद्यम : अन्नपूर्ण इको भिलेज अस्ताम

पोखरा नगरको उत्तर-पश्चिममा अवस्थित अस्ताम गाउँ करिब १५ किलोमिटरको दूरीमा छ पोखराबाट। साविकको धिताल गाउँसमेत मिलाएर अहिले अन्नपूर्ण गाउँपालिका नामाकरण भएकोमा खुसी नै रहेछन् यहाँका वासिन्दाहरू। १२ गते शनिबार दिन अचानक हाम्रो कार्यक्रम बनेको हो अन्नपूर्णर्र् इको भिलेजमा पुग्ने। वरिष्ठ पत्रकार नारायण कार्की, स्वतन्त्र पत्रकार संघका केन्द्रीय अध्यक्ष कृष्णप्रसाद बास्तोला, पत्रकार गुप्तप्रसाद शर्मा र अधिवक्ता तिलक पराजुली तथा म्याडम पराजुलीसहित… पुरा पढौ

पोखरा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल : एक परिदृश्य

१. पोखरा धेरै पहिलेदेखि नै घुम्नुपर्ने ठाउँको रूपमा नाम कहलिएको छ। पोखरा पाइला टेक्नेहरूको वर्ण त अलौकिक छ नै, यहाँ नआएकाहरू तर नाम सुनेकाहरूको पनि कौतुहलपूर्ण जिज्ञासा रहेको सुन्न पाउँछौ, पढ्न पाउँछौ यही विशेषता, यही सुन्दरता, यही रमणीयपन यही सफाई निरन्तर कायम राख्ने जिम्मेवारी अब पोखरामा बसोबास गर्ने सम्पूर्ण नागरिकको काँधमाथि आएको छ। आदिवासीका रूपमा रहेका नागरिक, यही जन्मेका हुकेका… पुरा पढौ

संकुचनमा परेको अन्तर्राष्ट्रिय भूमिका र छिमेक सम्बन्ध

प्रधानमन्त्री प्रचण्डको बिहीबारदेखि हुने चीन भ्रमण र यही दिन चीनका रक्षामन्त्री नेपाल आउने कार्यक्रम रहेका कारण हाम्रो मुलुकको समग्र परराष्ट्र सम्बन्ध, परराष्ट्र मन्त्रालयको कार्यक्षमता र विशेष गरेर दुर्इ छिमेकी देशसँगका सम्बन्धमा देखिएका उतारचढावमाथि चर्चा, विश्लेषण एवं विमर्श हुँदै गरेका छन्।   संकुचन हुँदै गएको भूमिका : सन् १९५५ मा आयोजित एसिया, अफ्रिका र लैटिन अमेरिकी मुलुकहरुको वाङडुङमा आयोजित शीखर सम्मेलनदेखि… पुरा पढौ

नामको लर्डाई : नम्र निवेदन

नाम त जीवितका लागि आवश्यक हुन्छ। मरेपछि कि लास भनिन्छ कि त मुदा। त्यसैले होला मान्छे नामका लागि मरिमेट्छ। नामका लागि ज्यान फाल्छ। दाम चढाउँछ। जुन नाम उचाइमा छ, त्यसैको पूजा गरिन्छ। अझ भनौं भगवान् मानिन्छ। इतिहासलाई र्फकेर हेर्ने हो भने पनि नामकै लागि कतिले कतिलाई मेटे। कतिका घाँटी रेटे। अन्तत्वगत्वा जित्नेको नाम रहन्छ। हार्नेको नाम लिष्टबाटै हराउँछ। हालसम्म देखेको,… पुरा पढौ

के कसरी खाद्यपदार्थमा मिसावट ?

हामीले खाने खाद्यपदार्थ कत्तिको गुणस्तरयुक्त छ, निकै वा अलिअलि - कतिपय खानेकुरा हेरेर पनि थाहा पाउन सकिन्छ भने कतिपय चाखेर थाहा पाउन सकिन्छ। तोरीको तेल किन्न जाँदा बाहिर खोलमा शुद्ध तोरीको तेल भनेर लेखिएको हुन्छ तर यसमा अन्य तेलहरु पनि मिसाइन्छ। दूधमा पानी मिलाउँदा शुद्ध दूध हेरेर छुट्याउन नसके जस्तै अन्य केही दैनिक उपभोग्य सामग्री विभिन्न किसिमले मिसावट गरिएको हुन्छ।… पुरा पढौ

अम्लपित्त : समस्या र समाधान

जीवनशैलीमा आएको परिवर्तनले मानव स्वास्थ्यमा दिन प्रतिदिन प्रतिकूल असर पर्दै गएको छ। खाद्यपदार्थ, आराम, न्रि्रा, व्यायाम आदिमा आएको विचलनबाट देखिने समस्यामध्ये अम्लपित्त पनि एक हो। जुन देख्दा सामान्य समस्याजस्तो लागे तापनि मानव स्वास्थ्यमा यसले ठूलै क्षति पुर्‍याउँदछ। त्यसैले यसबारे सचेत भई समयमा नै खाद्य संरक्षण गर्नु बुद्धिमानी हुन्छ। हामीले खाएको खाना पचाउनको लागि र्‍याल, इन्जाइमजस्ता पदार्थ मुख, भोजन नली आमाशयबाट… पुरा पढौ

पोखरा कि पोखरा लेखनाथ ?

नेपाल सरकारले स्थानीय तहको घोषणा गरेपछि हामी इतिहासको नयाँ सिँढीमा प्रवेश गरेका छौ। संघीयताको प्रारुप स्थानीय तहबाटै सुरुबाट हुन्छ। त्यसैले स्थानीय तहको निर्वाचन पछि ७ सय ४४ स्थानीय तह स्थापित हुनेछ। अव हाम्रो देशमा ४८१ गाउँपालिका ४ महानगर, १३ उपमहानगर र २४६ नगरपालिका हुनेछन्। ४ महानगर पालिका मध्ये पोखरा लेखनाथ महानगर वनेपछि नामको वारेमा अलि अलि चर्चा छ। पहिचान कति… पुरा पढौ