लेख

चतुर्मास सन्दर्भमा एकादशी व्रत

यज्ञदानतपः कर्म न त्याज्यं कार्यमेव तत्।- गीता १८।५ श्री कृष्णले गीतामा भन्नुभएको वचन हो यो। भगवान् भन्नु हुन्छ यज्ञ, दान तथा तपरुप कर्महरु कुनै पनि स्थितिमा त्याग्न योग्य मानिदैनन्। यी कर्मलाई कर्तव्यको रुपमा अवश्य गर्नु पर्दछ। यसैले यज्ञ, दान र तप कर्महरु हामीले गर्दै आएकै छौ, शास्त्रमा ‘तप’ अन्तर्गत व्रतहरुको महिमा बताइएको छ। सामान्यतः व्रतहरुमा सवोपरी स्थान एकादशी व्रतको नै… पुरा पढौ

श्रम बजार र पीडित नेपाली युवा

नेपाल, बिश्व श्रम वजारमा कामदार पठाउने प्रमुख देश पर्दछ। कतार, साउदी अरब, मलेसिया, जापान, दक्षिण कोरिया प्रमुख गन्तव्य राष्ट्रहरु हुन्। त्यस बाहेक भारत कामदारका लागि सजिलो गन्तव्य बन्दै आएको छ। हरेक दिन हजारौं युवा युवतीहरु त्रिभुबन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल हुदै मध्यपूर्वका देशहरु जाने गर्दछन्। कति पय भने कानूनी प्रकृया पुरा नगरी भारत हुदै विदेशीहरु छन्। सरकारको नीति, नियम र प्रकृयाको पहुँचमा… पुरा पढौ

समाजवाद कि साम्यवाद

नेपालको संविधान २०७२ मासमाजवादी उन्मुख अर्थतन्त्रको आधारमा देशलाई सञ्चालन गर्ने उल्लेख गरिएको छ। समाजवादी अवधारणालाई अनेकौं कोणबाट हेर्ने गरिएको छ, विभिन्न दृष्टिकोणबाट सिद्धान्तहरु बारे व्याख्या गर्ने गरिएको छ। फरक-फरक धारबाट हेरिएको समाजवादी प्रणालीको मूल मर्म समतामूलक समाजको निर्माण जहाँ आर्थिक, सामाजिक र राजनीतिक रुपमा सबै नागरिकको पहुँच होस् भन्ने नै हो। फरक देशहरुमा यसको कार्यान्वयन चरणमा छुट्टाछुट्टै अवधारणा र उपायहरु… पुरा पढौ

स्वच्छ ऊर्जा : पेट्रोलियम इन्धनको विकल्प

स्वच्छ ऊर्जाको रुपमा सुपरिचित जलविद्युतलाई आयातित पेट्रोलियम पदार्थको भरपर्दो विकल्प समेत मानिन्छ। यसलाई किन्न वजार गै राख्नु पर्दैन, घरघरमा उपलव्ध हुन्छ। जलविद्युत ऊर्जाको प्रयोगवाट न त वातावरण प्रदूषण हुन्छ न त यो पेट्रोलियम इन्धन जस्तो महंगो नै हुन्छ। नेपालमा ८३००० मेगावाट जलविद्युत उत्पादन गर्न सकिने प्रशस्त जलभण्डार पनि छ। साथै जलविद्युत आयोजना  यस्तो उद्योग हो जसमा प्रशस्त रोजगारीका अवसरहरु सृजना… पुरा पढौ

प्रथम महायुद्धमा बगेको नेपाली रगत र जनता बेच्ने शासक

धेरैलाई आर्श्चर्य पनि लाग्न सक्छ, प्रथम विश्वयुद्धमा सबैभन्दा ठूलो मानवीय क्षति व्यहोर्ने देश नेपाल हो। प्रथम विश्वयुद्ध समाप्तिको शताब्दी (सय वर्ष) पुगेको अवसर, नोभेम्बर ११ (कात्तिक २५) कै दिन फ्रान्सका राष्ट्रपति म्याक्रोनले पेरिसमा एउटा ठूलै भेलाको आयोजना गरे। यसमा ट्रम्प, पुटिन लगायत यूरोप, एशियाको ७० सत्तासीन नेताहरु उपस्थित भए। जर्मनी, जसले लज्जास्पद अवस्था बेहोर्र्नु परेको थियो। त्यसका चान्सलर मार्केल पनि… पुरा पढौ

सनातन धर्म हिन्दू संस्कृतिको महत्व

धर्म भनेको कुनै पनि गुणको धारणा गर्ने हो भन्ने हामी बुझ्छौं तर आजको मानिस, निधारमा खरानी धस्नु, रूद्राक्षको माला जप्नु पहेलो वस्त्र पहिरहनु जस्ता कुरालाई धर्ममानी आत्मसाथ गरिरहेका छन्। वास्तवमा धर्म त्यो हो जसले सबैलाई कल्याण र सत्मार्गमा लाग्न अभिप्रेरित गर्छ अर्थात् राज्य समाजलाई नै हित हुने कार्य गर्ने गर्दछ। मेरो विचारमा यही नै धर्म हो जस्तो लाग्छ र सनातन… पुरा पढौ

युवा पलायन गर्ने शिक्षा फेर्ने हो कि ?

शिक्षा देश विकासको मेरुदण्ड हो। शिक्षामा गरिएको लगानी तत्काल हैन, दीर्घकालमा प्रतिफल पाउनाका लागि हुनुपर्छ। पूर्वाधार निर्माणमा खर्च गर्न राज्यले सहजै देखिने बाटोघाटो, पुल, हवाइमैदान आदि बनाएर मात्र हुँदैन शिक्षामा कम्तीमा २० प्रतिशत लगानी गर्नुपर्दछ। कुनै राज्य आफू समृद्धिको मार्गमा अघि बढ्नु छ भने शिक्षामा गुणात्मक विकास गर्ने रणनीति अख्तियार गर्नुपर्दछ। यी र यस्ता भनाइ हामीले बारबार सुन्दै आएका छौं,… पुरा पढौ

नेपाली वीरता

यो नेपाली शिर उचाली संसारमा लम्किन्छ। जुनकिरी झै ज्योती बाली अन्धकारमा चम्किन्छ।। यो उक्तीले जाहेर गर्दै छ की हाम्रो देश नेपाल क्षेत्रफलमा  सानो भएता पनि यसको महिमा संसारका ठूला-ठूला राष्ट्रहरूको दाँजोमा संसारका कुनै पनि राष्ट्र भन्दा धेरै माथिल्लो श्रेणीमा छ। आज विश्वका धेरै जसो राष्ट्रहरू अर्काको उपनिवेश भनौ या गुलाम बनेका थिए त्यसका प्रमाणहरू इतिहास साँक्षी छ। तर हाम्रो जस्तो… पुरा पढौ

हिन्दू जाति

हिन्दू शब्दको उत्पत्ति र नामाकरणको बारेमा केही तथ्यहरु छन्। यसमध्ये एक पत्यारिलो भनाइ अनुसार सिन्धु नदीको तटमा बसोबास गर्ने मानव जातिलाई कालान्तरमा ‘हिन्दू’ भनिएको हो। ‘सिन्धु’ नदी भारत र पाकिस्तान क्षेत्र वरपर भएर बग्ने एक पवित्र नदी हो। सिन्धु सभ्यताबाट हिन्द, हिन्दी र समय क्रममा हिन्दू समेत नामाकरण हुन पुगेको तर्क धेरै विद्वान्हरुले गरेका छन्। त्यस नदीका तटमा बोलिने फारसी… पुरा पढौ

सन्दर्भ विश्व मधुमेह दिवस २०१८

१४ नोभेम्वर अर्थात क्यानाडाली वैज्ञानिक फ्रेडेरिक बेण्टि·को जन्मदिन। उनै वैज्ञानिक बेण्टि·ले हजारौ बिरामीहरु बचाउने इन्सुलिन भन्ने हमोर्न आबिस्कार गरे जसले गर्दा धेरै मधुमेहका बिरामीहरु आज निस्फिक्री बाँच्न पाएका छन्। उनै वैज्ञानिकको सम्झना स्वरुप १४ नोवेम्वरलाई विश्व मधुमेह दिवसको रुपमा मान्दै आइएको छ। सन् २०१८ र २०१९ को लागि विश्व मधुमेह दिवसको नारा "परिवार र मधुमेह" राखिएको  छ।  २ बर्षे गुरुयोजना… पुरा पढौ