लेख

आ.व. ०७४-०७५ को बजेटका लागि अवलम्बन गर्नुपर्ने आर्थिक नीति

१. विश्वको राजनीतिमा ठूलो परिवर्तन देखा परिरहेको छ। विश्वका विभिन्न मुलुकहरुमा देखापरिरहेका ठूला चुनौतीहरुको सामना गर्न अनेकन व्यवधानहरु खडा हुँदै आएका छन्। अहिले धेरै मुलुकहरुमा आतंकवाद सबैभन्दा ठूलो चुनौतीको रुपमा रहेको पाइन्छ। इराक, इरान, अफगानिस्तान, सिरियाको गृहयुद्धबाट धेरै लडाकु समूहहरु जन्मे भने युरोप दक्षिण अमेरिकी मुलुकहरुमा देखएकिो पृथकतावादी आन्दोलन मत्थर हुँदै गएको छ। आजको दिनमा गृहयुद्ध मध्य एशियाका मुलुक वरिपरि… पुरा पढौ

प्रचण्डको राजीनामा : फरक छ पहिले र अहिलेमा

पहिले र अहिलेमा फरक : प्रधानमन्त्री प्रचण्डले १० गते अपरान्ह आफ्नो पदबाट राजीनामा दिए। संसदमा सम्बोधन गरेर राजीनामा दिने योजना बनाएका उनले राष्ट्रका नाममा सम्बोधन मार्फत राजीनामाको घोषणा गरेका छन्। सकभर प्रचण्डलाई राजीनामा दिनबाट रोकेर काँग्रेस र माओवादी केन्द्रबीचको सहकार्यमा दरार ल्याउने ओली प्रयत्नले संसद् अवरोधको चेतावनीका कारण प्रधानमन्त्रीको रुपमा अन्तिममा संसद्मा बोल्ने उनको मनसुवा भने अधुरै रह्यो। पहिलो संविधानसभाको… पुरा पढौ

प्रजातान्त्रिक निर्वाचन र उम्मेदवार

हाम्रो देशमा २०५४ साल जेष्ठ ४ गते शनिबारको दिन तत्कालीन प्रधानमन्त्री लोकेन्द्रबहादुर चन्द र तत्कालीन गृहमन्त्री बामदेव गौतम भएको बेला अध्यादेशद्वारा स्थानीय निर्वाचन भएको पनि आज लगभग २० वर्ष भयो। बहुदलीय ब्यवस्थाको पुनर्बहाली पछि दुर्इ स्थानीय निर्वाचन भएका थिए। त्यस पछि ३ दलको असमझदारीको कारण लामो अवधि सम्म विकास निर्माणको खम्वा मानिने स्थानीय निर्वाचन हुन सकेको थिएन। आखिर निर्वाचन त… पुरा पढौ

अभिजातीय वर्गलाई झसङ्ग पार्दै किन आईन् रञ्जु दर्शना ?

भविष्यको राम्रो सपना देख्दै फराकिला बाटाहरू र मेलम्चीको पानीको आशामा फुटालिएका पिचहरू धूलो मैलो, धुवाँ र कोलाहलको अहिलेको राजधानीमा जानै नपरे हुन्थ्यो जस्तो लाग्छ। बाध्यता छ अहिले सम्म कतिपय केन्द्रीकृत राज्य ब्यवस्थाले थोपरेका ऐन कानून र बाध्यात्मक ब्यवस्था नरुचाएर पनि केही समयका लागि जानु मोफसलका हामीहरू बाध्य छौं। काठमाण्डौ नगर पञ्चायतदेखि अहिलेको महानगरपालिका सम्मकोे के दोष - जनसंख्याको घनत्व बढ्दै… पुरा पढौ

स्थानीय तह निर्वाचन र महिला प्रतिनिधित्व

हाल नेपालमा स्थानीय तहको प्रथम चरणको निर्वाचन सम्पन्न भई मतगणना कार्यको अन्तिम चरण आइपुगेको छ। यस निर्वाचनलाई समग्रमा हेर्दा लैङ्गिक समानता र सचेतनाका एजेण्डा अगाडि सार्ने दलहरुको पनि सहज रुपमा प्रमुख पदमा उमेदवारी दिन सकेको देखिँदैन। स्थानीय तह ऐन २०७३ को दफा १७ (४) मा उल्लेख गरिएको कानूनी अनिवार्यतामा बाहेक अन्य ठाउँहरुमा पुरुषको नै बाहुल्यता स्पष्ट देख्न सकिन्छ। त्यसमा पनि… पुरा पढौ

नव निर्वाचित महानगरपालिका प्रमुखको उत्तरदायित्व

यतिखेर साविकको पोखरा उपमहानगरपालिका र लेखनाथ नगरपालिका मिलेर बनेको पोखरा लेखनाथ महानगरपालिकामा गत बैशाख ३१ गते भएको निर्वाचनको मतगणना कार्य जारी छ। अबको केही दिनपछि महानगरपालिका हाक्ने अर्थात महानगरलाई विकासको बाटोमा हिडाउने राजनीतिक प्रतिनिधिहरुको छिनोफानो हुनेछ। महानगरका मतदाताले मतपत्र मार्फत जो जसलाई छनौट गरेको भएता पनि बहुमत प्राप्त गरी विजयी हुने प्रतिनिधिले राजनीतिको आस्थाको धरातलभन्दा माथि उठेर महानगरलाई सहि गन्तव्यतर्फ… पुरा पढौ

फूइँ/फुटानी

केही समयका लागि यो शहर फूइँ र फुटनीमय भयो।गल्लीगल्लीमा, टोलटोलमा, चोकचोकमा जताततै आ-आफ्नै शैलीमा आ-आफ्नै प्रशंसा र आ-आफ्नै प्रख्यातिका फूइँ र फुटन छाडी हिड्ने डफ्फा र समूहको बाहुल्यता भयो।एक हिसावले यो रमाइलो स्थिति पनि हो।कम भन्दा कम यो कल्पराज जस्तो अल्प वुद्धिको प्राणीका लागि त यो निःशुल्क प्राप्त मनोरञ्जन आफैमा उर्जा सावित भएको छ।यी मानिसहरूमा कति जोश र जाँगर हो… पुरा पढौ

२०७४/०७५ को नेपालको संघीय बजेट कस्तो हुनुपर्ला ?

२०७४/२०७५ आर्थिक वर्षको लागि नेपालको नयाँ बजेट पेश गर्ने समय आउँदै छ। नेपालको संविधान-२०७२ ले प्रत्येक वर्ष जेठ १५ गते नेपालको बजेट प्रस्तुत हुने संवैधानिक व्यवस्था गरेको छ। तर स्थानीय तहको निर्वाचन दुर्इ चरणमा गर्ने सरकारको निर्णयले यो जेठ १५ पहिलो चरणको निर्वाचन सकिई दोस्रो चरणको निर्वाचन हुन १५ दिन बाँकी रहन जाने भएकोले निर्वाचनको मुखमा बजेट प्रस्तुत गर्न मिल्दैन,… पुरा पढौ

स्थानीय तहको निर्वाचन र महिला सहभागिताको सवाल

करिब दुर्इ दशकपछि नेपालमा स्थानीय तहको पहिलो चरणको निर्वाचन सम्पन्न भएको छ। लामो समयसम्म जनप्रतिनीधी विहिन अवस्थामा काम चलाईरहेको स्थानीय तहमा जनताको दैनिक सेवा सुविधामा पनि असहज भईरहेको थियो। यतिबेला भने थुप्रै आन्दोलन, जनताको त्याग र तपस्या पश्चात प्राप्त गणतन्त्रलाई संस्थागत गर्नको लागि सबै जना लागि परिरहेका छन। नेपालकै इतिहासमा पहिलो पटक संविधान सभाबाट संविधान जारी भए पश्चात संविधान कार्यान्वयनको… पुरा पढौ

निर्वाचनमा प्रकट भएका ओली, देउवा र प्रचण्ड र्याक्टर

निर्वाचन सम्पन्न भएका तीनै प्रदेशहरुको सम्पूर्ण मतपरिणाम आएपछि यसका कारण र प्रभाव सम्बन्धमा रौचिरा विश्लेषण हुने नै छन्। यी पंक्ति लेख्दासम्मका परिणामले अहिले संसद्मा काँग्रेस, एमाले र माओवादी केन्द्रको जुन पोजिसन छ र चलन चल्तिमा तीन ठूला दल भनी हाम्रो राजनीतिको शक्ति समूहमा चर्चा गरिन्छ करिब त्यसैका वरिपरीको परिणाम आउने देखिएको छ। तथापि केही प्रवाह र प्रवृत्ति यो निर्वाचनमा प्रकट… पुरा पढौ