प्रदेश नाम ‘गण्डकी’ पक्का

पोखरा, २० असार । प्रदेश ४ को नाम ‘गण्डकी’ हुने पक्कापक्की भएको छ । नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा) ले बुधबार बैठक बसेर निर्णय गरेपछि यसबारे पक्काजस्तै भएको हो ।

आइतबारदेखि लगातार नाम र राजधानीको विषयमा नेकपाबीच बैठक चलेको थियो । राजधानी सर्वसम्मतले पोखरा घोषणा गरे पनि नाम विषयमा भने धेरै विवाद र विरोध थियो ।

ाविक नेकपा माओवादीका सांसदहरुले पहिचानको मुद्दा अघि सारेपछि एमालेतर्फका सांसदहरु समेत अल्मलिएका हुन् । माओवादीको प्रस्तावमा एमालेतर्फकै केही सांसदहरुको पनि समर्थन थियो । शुरुदेखि नै जातीय पहिचानको मुद्दालाई अघि सार्दै आएको माओवादी प्रदेश ४ को नाम तमुवान-मगराँत वा गण्डकी तमुवान राख्ने पक्षमा थियो । तर बहुमत सांसदको जोड गण्डकीमा भएपछि जातीय नाम राख्ने बाटो बन्द भएको छ ।

नयाँ शक्ति पार्टीले चाहीँ यसअघि नै निर्णय गरेर नामांकन तथा राजधानी सुझाव संकलन समितिलाई सिफारिस गरिसकेको छ । नयाँ शक्तिको प्राथमिकतामा गण्डकी-तमुवान छ । उता प्रमुख प्रतिपक्षी दल नेपाली काँग्रेसले गण्डकी नै सर्वस्वीकार्य नाम हुने बताएको छ । जनमोर्चाले पनि गण्डकी नाममा सहमति जनाएको छ । साविक एमालेले निर्णय नै गरेर गण्डकी नाम सिफारिस गरेको थियो । तर माओवादीले चाहीँ कुनै पनि सिफारिस गरेको थिएन । एमाले र माओवादी केन्द्रबीच पार्टीएकता भएपछि नेकपा संसदीय दलमा प्रदेशको नामका विषयमा फरकफरक धारणा आएको हो ।

संविधानको धारा २ सय ९५ (२) अनुसार प्रदेशको नामकरण सम्बन्धित प्रदेश सभाको दुर्इतिहाइ बहुमतबाट हुने व्यवस्था छ । कुल ६० सांसद रहेको प्रदेश ४ मा १ जना शुरुदेखि नै अनुपस्थित छन् । सबैभन्दा धेरै एमालेका २७ सांसद छन् भने प्रतिपक्षी दल काँग्रेसको १५ र अको सत्तारुढ दल माओवादीको १२ सिट छ । जनमोर्चाका ३ र नयाँ शक्तिका २ सांसद प्रदेश ४ मा छन् । नेकपाको निर्णयसँगै नयाँशक्ति बाहेक ५७ सांसदको समर्थन गण्डकीमा छ । नामाकरणका लागि प्रदेश सभामा मतदान हुँदा सभामुखबाहेक ५८ जनाले भाग लिनेछन् । त्यसमध्ये ५६ जना सांसदले गण्डकीको पक्षमा मतदान गर्ने देखिएको छ ।

यसअघि सत्तारुढ पार्टीले नामबारे निर्णय लिन नसक्दा प्रदेशसभाको पूर्व निर्धारित बैठक स्थगित भएको थियो । नामबारे छलफल गर्न डाँकिएको मंगलबारको बैठक औपचारिक शुरु नहुँदै सूचना टाँस गरेर २ दिनपछि सारिएको हो । अब बिहीबार नामको विषयमा छलफल शुरु हुनेछ ।

एमाले र माओवादी केन्द्र मिलेर बनेको पार्टीका सांसदले नामबारे एउटै धारणा बनाउन नसक्दा संसदीय दलको बैठक समेत १ सातासम्म लम्बिएको थियो । नेकपाको बैठकमा सबै सांसदले आफ्ना धारणा राखेका थिए । सबैको विचार सुनिसकेपछि निष्कर्षमा एउटै नाममाथी समर्थन जुटाइएको सांसद राजीव पहारीले बताए । ‘सबै माननीयज्यूहरुले आफ्ना धारणा राख्नुभयो । तर गण्डकीमा कसैको विमति रहेन,’ उनले भने, ‘गण्डकीमा सर्वसम्मत निर्णय भएको हो ।’

अर्थमन्त्री किरण गुरुङले पनि प्रदेशको नाम गण्डकी राख्नुपर्नेमा जोड दिएका थिए । ‘गण्डकी भन्नु नै गुरुङहरुको थातथलोको प्रतिनिधित्व हो । गण्डकी राख्दा सबैको अपनत्व पनि हुन्छ,’ उनले भने, ‘पहिचान जातसँग मात्रै जोडिँदैन । सबैले स्वीकार गर्न सके समृद्धिको ढोका खुल्छ ।’

प्रदेश राजधानी भने पोखरालाई सर्वसम्मत बनाइएको छ । सोमबारको बैठकमा राजधानी सर्वसम्मत निर्णय गरिएको हो । विहीबारको बैठकमा नामबारे छलफल शुरु हुनेछ । धेरै सांसदको विचार र धारणा सुन्ने र साझा नाम निर्णय गर्ने नेकपाले जनाएको छ ।

- अादर्श समाज सम्वाददाता